Zawór dławiąco-zwrotny to element pneumatyczny służący do regulacji natężenia przepływu powietrza tylko w jednym kierunku. W przeciwnym kierunku przepływ odbywa się swobodnie przez zawór zwrotny.
Budowa i działanie
Zawór składa się z dwóch równoległych torów przepływu:
- dławika regulowanego – ogranicza przepływ powietrza,
- zaworu zwrotnego – umożliwia swobodny przepływ w kierunku przeciwnym.
Dzięki temu można regulować prędkość ruchu siłownika pneumatycznego bez spowalniania przepływu w obu kierunkach.
Zastosowanie przy siłowniku
W układach z siłownikiem dwustronnego działania zawory dławiąco-zwrotne montuje się zwykle przy obu komorach siłownika. Pozwala to osobno regulować:
- czas wysuwania tłoczyska,
- czas wsuwania tłoczyska.
Najczęściej stosuje się regulację na wypływie powietrza z komory siłownika, czyli tzw. dławienie na wylocie. Daje to stabilniejszy ruch tłoczyska.
Przykład egzaminacyjny
Jeżeli podczas wsuwania tłoczyska powietrze jest wypychane z lewej komory siłownika przez zawór 1V2, to właśnie nastawa 1V2 decyduje o czasie wsuwania. Zmniejszenie przepływu przez 1V2 powoduje wolniejsze opróżnianie komory, a więc wydłużenie czasu wsuwania tłoczyska.
Ważna zasada
Nie zawsze zawór zamontowany po stronie zasilanej komory decyduje o prędkości ruchu. W wielu układach pneumatycznych kluczowy jest zawór po stronie, z której powietrze uchodzi do atmosfery.