Zwarcie uzwojenia silnika do obudowy

Słownik kwalifikacji ELM.04 - Eksploatacja układów automatyki przemysłowej

Zwarcie uzwojenia silnika do obudowy oznacza uszkodzenie izolacji między uzwojeniem a metalową częścią silnika, zwykle połączoną z przewodem ochronnym PE. Jest to niebezpieczna usterka, ponieważ na obudowie może pojawić się napięcie dotykowe.

Jak rozpoznać usterkę w pomiarach?

Podczas przeglądu silnika trójfazowego wykonuje się zwykle dwa typy pomiarów:

  • rezystancję uzwojeń między zaciskami danej fazy, np. U1-U2, V1-V2, W1-W2,
  • rezystancję izolacji między uzwojeniem a PE, np. U1-PE, V1-PE, W1-PE.

Sprawne uzwojenia mają zbliżone rezystancje, np. 22 Ω, 21,5 Ω i 22,2 Ω. Takie wartości nie wskazują na przerwę w uzwojeniu.

Jeżeli rezystancja izolacji między uzwojeniem a PE ma wartość rzędu megaomów, np. 49 MΩ lub 52 MΩ, izolacja jest dobra. Natomiast wynik bardzo mały, np. 30 Ω między W1 a PE, oznacza połączenie uzwojenia z obudową, czyli zwarcie doziemne lub zwarcie do obudowy.

Typowe przyczyny

  • zawilgocenie uzwojeń,
  • uszkodzenie mechaniczne izolacji,
  • przegrzanie silnika,
  • starzenie izolacji,
  • zabrudzenia przewodzące wewnątrz silnika.

Wniosek diagnostyczny

Jeżeli tylko jedna faza ma bardzo małą rezystancję względem PE, np. W1-PE = 30 Ω, a pozostałe mają kilkadziesiąt megaomów, należy uznać, że wystąpiło zwarcie uzwojenia W1-W2 z obudową silnika. Silnika nie wolno eksploatować do czasu usunięcia usterki.