Charakterystyka przekaźnika
Słownik kwalifikacji ELM.05 - Eksploatacja urządzeń elektronicznych
Charakterystyka przekaźnika opisuje zależność sygnału wyjściowego y od sygnału wejściowego x. W zadaniach egzaminacyjnych najczęściej trzeba rozpoznać liczbę możliwych stanów wyjścia oraz obecność lub brak histerezy.
Przekaźnik dwupołożeniowy
Przekaźnik dwupołożeniowy ma tylko dwa stany wyjściowe, np.:
- y = 0 i y = 1,
- albo y = -1 i y = 1.
Po przekroczeniu określonego progu następuje skokowa zmiana stanu.
Przekaźnik trójpołożeniowy
Przekaźnik trójpołożeniowy ma trzy możliwe stany wyjściowe, np.:
- y = -1,
- y = 0,
- y = 1.
Typowa charakterystyka ma dwa progi przełączania: -a oraz a. Dla małych wartości sygnału wejściowego wyjście pozostaje w stanie neutralnym 0, a po przekroczeniu progów przyjmuje wartość dodatnią lub ujemną.
Histereza
Histereza występuje wtedy, gdy próg przełączania zależy od kierunku zmian sygnału wejściowego. Oznacza to, że inny próg obowiązuje przy narastaniu sygnału, a inny przy jego zmniejszaniu. Na wykresie tworzy się wtedy pętla lub rozdzielone gałęzie charakterystyki.
Jeżeli przełączenie następuje w tych samych punktach niezależnie od kierunku zmian sygnału, charakterystyka jest bez histerezy.
Jak rozpoznać na wykresie?
Jeżeli wykres pokazuje trzy poziomy wyjścia: -1, 0, 1, to jest to przekaźnik trójpołożeniowy. Jeżeli nie ma osobnych progów dla narastania i opadania sygnału, jest to charakterystyka bez histerezy.