Dioda gasząca to dioda połączona równolegle z cewką przekaźnika. Jej zadaniem jest ochrona tranzystora lub innego elementu sterującego przed przepięciem powstającym przy wyłączaniu cewki.
Cewka przekaźnika jest elementem indukcyjnym. Gdy płynie przez nią prąd, magazynuje energię w polu magnetycznym. Po nagłym wyłączeniu tranzystora cewka próbuje podtrzymać przepływ prądu, co może spowodować powstanie wysokiego napięcia o przeciwnej polaryzacji.
Jak działa dioda gasząca?
W czasie normalnej pracy przekaźnika dioda jest spolaryzowana zaporowo, czyli nie przewodzi. Nie wpływa więc na załączenie cewki.
Po wyłączeniu tranzystora napięcie na cewce zmienia kierunek. Dioda zostaje spolaryzowana przewodząco i umożliwia przepływ prądu wygaszającego energię zgromadzoną w cewce.
Połączenie diody
W typowym układzie z zasilaniem dodatnim:
- katoda diody jest połączona z plusem zasilania cewki,
- anoda diody jest połączona z końcem cewki sterowanym przez tranzystor.
Dzięki temu podczas normalnego zasilania cewki dioda nie przewodzi.
Znaczenie praktyczne
Dioda gasząca:
- chroni tranzystor przed uszkodzeniem,
- ogranicza zakłócenia elektromagnetyczne,
- zwiększa niezawodność układu sterowania.
W analizie pomiarów należy pamiętać, że sama obecność diody nie oznacza przepływu prądu przez cewkę. Dioda przewodzi głównie w chwili wyłączania przekaźnika.