Dioda Zenera to dioda półprzewodnikowa przeznaczona do pracy w kierunku zaporowym, w obszarze przebicia. W tym zakresie utrzymuje prawie stałe napięcie, nazywane napięciem Zenera UZ.
Zasada działania
W kierunku przewodzenia dioda Zenera zachowuje się podobnie jak zwykła dioda krzemowa — przewodzi przy napięciu około 0,7 V.
W kierunku zaporowym, po przekroczeniu określonego napięcia, zaczyna przewodzić prąd wsteczny. Napięcie na niej pozostaje wtedy w przybliżeniu stałe, np. 4,7 V, 5,1 V, 12 V.
Zastosowania
Dioda Zenera jest stosowana głównie do:
- stabilizacji napięcia,
- ograniczania napięcia,
- zabezpieczania wejść układów elektronicznych,
- tworzenia napięć odniesienia.
Odczyt z charakterystyki
Na charakterystyce statycznej diody Zenera dla danego prądu wstecznego odczytuje się odpowiadające mu napięcie. Jeżeli dla prądu 40 mA jedna dioda ma napięcie około 4,7 V, to dwie identyczne diody połączone szeregowo dadzą:
U = 4,7 V + 4,7 V = 9,4 V
Ważne w zadaniach egzaminacyjnych
Jeżeli diody Zenera są połączone szeregowo, ich napięcia się sumują. Trzeba jednak zwrócić uwagę, czy pracują w kierunku zaporowym, czy przewodzenia. W kierunku zaporowym przyjmuje się napięcie Zenera, a w kierunku przewodzenia zwykle około 0,7 V dla diody krzemowej.