Licznik modulo

Licznik modulo N to układ cyfrowy, który zlicza impulsy zegarowe od 0 do N−1, a następnie wraca do stanu początkowego. Liczba N oznacza liczbę różnych stanów licznika.

Przykład: licznik modulo 5 powinien przechodzić przez stany:

• 0 → 000
• 1 → 001
• 2 → 010
• 3 → 011
• 4 → 100
• potem znowu 0 → 000

Do zapisu 5 stanów potrzeba co najmniej 3 przerzutników, ponieważ 2 przerzutniki dają tylko 4 stany, a 3 przerzutniki dają 8 stanów.

Skracanie cyklu licznika

Naturalny licznik 3-bitowy zlicza od 000 do 111, czyli modulo 8. Aby zrobić z niego licznik modulo 5, należy wykryć pierwszy stan niepożądany, czyli liczbę 5:

5_{10} = 101_2

Po wykryciu stanu 101 licznik należy wyzerować. Jeśli wyjścia licznika oznaczono jako:

• Q0 – najmłodszy bit,
• Q1 – środkowy bit,
• Q2 – najstarszy bit,

to stan 101 oznacza:

• Q2 = 1,
• Q1 = 0,
• Q0 = 1.

W wielu zadaniach egzaminacyjnych do uproszczonego wykrycia tego stanu używa się bramki AND podłączonej do sygnałów Q0 i Q2. Gdy oba mają wartość 1, pojawia się sygnał zerujący licznik.

Wniosek praktyczny

Dla licznika modulo 5 należy doprowadzić do układu zerowania sygnał pojawiający się przy stanie odpowiadającym liczbie 5, czyli zwykle z wyjść:

Q0 oraz Q2.