Prostownik mostkowy nazywany też mostkiem Graetza służy do zamiany napięcia przemiennego AC na napięcie jednokierunkowe pulsujące DC. Składa się z czterech diod połączonych w układ mostka oraz obciążenia, np. rezystora R.
Zasada działania
W każdym półokresie napięcia wejściowego przewodzi inna para diod:
- dla jednego półokresu przewodzi pierwsza para diod,
- dla drugiego półokresu przewodzi druga para diod.
Dzięki temu prąd przez rezystor obciążenia płynie zawsze w tym samym kierunku. Na wyjściu sprawnego prostownika mostkowego otrzymuje się przebieg dwupołówkowo wyprostowany, czyli dodatnie impulsy dla obu połówek sinusoidy wejściowej.
Rozpoznawanie uszkodzeń z oscylogramu
Oscylogram wejściowy prostownika pokazuje zwykle sinusoidę. Oscylogram wyjściowy pozwala ocenić, czy prostowanie działa prawidłowo.
- Jeśli na wyjściu są impulsy z obu półokresów, mostek działa poprawnie.
- Jeśli na wyjściu pojawia się tylko co drugi impuls, układ działa jak prostownik jednopołówkowy.
- Brak jednej połówki oznacza najczęściej przerwę w jednej z gałęzi przewodzących.
- Zwarcie diody mogłoby spowodować silne zniekształcenia, przeciążenie źródła lub brak prawidłowego prostowania.
Przykład egzaminacyjny
Jeżeli z oscylogramu wynika, że na wyjściu prostownika mostkowego występują tylko dodatnie impulsy odpowiadające jednej połówce napięcia wejściowego, oznacza to brak przewodzenia jednej z par diod. W analizowanym układzie poprawnym wnioskiem jest przerwa w obwodzie D2, R, D4.
Ważne do zapamiętania
W prostowniku mostkowym zawsze przewodzą dwie diody naraz. Uszkodzenie jednej diody lub przerwa w jednej ścieżce może spowodować zanik co drugiej połówki przebiegu wyjściowego.