Przerzutnik JK to cyfrowy układ sekwencyjny, który przechowuje jeden bit informacji. Jest rozwinięciem przerzutnika RS, ale usuwa stan zabroniony: gdy oba wejścia sterujące są aktywne, przerzutnik zmienia stan na przeciwny.
Oznaczenia na symbolu
Typowy symbol przerzutnika JK zawiera:
- J – wejście ustawiające,
- K – wejście zerujące,
- C, CLK lub zegar – wejście taktujące,
- Q – wyjście proste,
- Q̅ – wyjście zanegowane.
Zasada działania
Stan przerzutnika zmienia się zwykle tylko w chwili aktywnego taktowania zegarem. Działanie wejść J i K:
- J = 0, K = 0 – stan bez zmian,
- J = 1, K = 0 – ustawienie Q = 1,
- J = 0, K = 1 – wyzerowanie Q = 0,
- J = 1, K = 1 – przełączenie, czyli negacja poprzedniego stanu.
Znaczenie w pytaniach egzaminacyjnych
Na schematach należy rozpoznawać nie tylko typ przerzutnika, ale też sposób wyzwalania. Przy wejściu zegarowym mogą pojawić się dodatkowe oznaczenia, np. trójkąt lub kółko. Kółko przy wejściu zegarowym oznacza aktywność dla stanu niskiego albo zbocza opadającego, zależnie od symbolu.
Przerzutniki JK stosuje się m.in. w licznikach, dzielnikach częstotliwości, rejestrach i układach sterowania.