Pytania pomocnicze - ELM.05
Eksploatacja urządzeń elektronicznych
Pytania pomocnicze rozwijające tematy z pytań egzaminacyjnych. Każde pytanie ma krótką odpowiedź, która pomaga utrwalić wiedzę i przygotować się do egzaminu. Łącznie: 644.
Strona 10 z 10.
Po czym najłatwiej rozpoznać wtyk RJ-45?
Najłatwiej rozpoznać go po 8 metalowych stykach, prostokątnej obudowie i plastikowym zatrzasku. Jest typowym wtykiem stosowanym w kablach sieciowych Ethernet.
Czym różni się RJ-45 od RJ-11?
RJ-45 jest większy i ma zwykle 8 styków, a RJ-11 jest mniejszy i używany głównie w instalacjach telefonicznych. RJ-11 nie jest standardowym złączem do sieci Ethernet.
Do jakich przewodów stosuje się wtyk RJ-45?
Wtyk RJ-45 stosuje się najczęściej do przewodów typu skrętka, np. UTP, FTP lub STP. Takie przewody są używane w sieciach LAN.
Jakie urządzenia mają zwykle gniazda RJ-45?
Gniazda RJ-45 występują w komputerach, routerach, switchach, patch panelach, kamerach IP i innych urządzeniach sieciowych.
Co oznaczają standardy T568A i T568B?
Są to standardy kolejności ułożenia żył skrętki we wtyku RJ-45. Poprawne zachowanie tej kolejności jest konieczne do prawidłowej pracy kabla sieciowego.
Kiedy powstaje kabel krosowy z wtykami RJ-45?
Kabel krosowy powstaje wtedy, gdy jeden koniec przewodu jest zarobiony według standardu T568A, a drugi według T568B. Dawniej stosowano go do bezpośredniego łączenia podobnych urządzeń sieciowych.
Co oznacza skrót PID w automatyce?
PID oznacza regulator proporcjonalno-całkująco-różniczkujący. Skrót pochodzi od trzech członów: P, I oraz D.
Jaką funkcję pełni człon proporcjonalny w regulatorze PID?
Człon proporcjonalny generuje sygnał sterujący proporcjonalny do aktualnego uchybu regulacji. Im większy uchyb, tym większa reakcja regulatora.
Po co w regulatorze PID stosuje się człon całkujący?
Człon całkujący sumuje uchyb w czasie i pomaga usunąć uchyb ustalony. Dzięki niemu układ może dokładniej osiągnąć wartość zadaną.
Jak działa człon różniczkujący regulatora PID?
Człon różniczkujący reaguje na szybkość zmian uchybu. Pozwala przewidywać tendencję zmian i może poprawiać dynamikę układu.
Który człon nie należy do idealnego regulatora PID?
Do idealnego regulatora PID nie należy człon pamiętający. Regulator PID zawiera człony proporcjonalny, całkujący i różniczkujący.
Jak wygląda ogólna transmitancja idealnego regulatora PID?
Transmitancję idealnego regulatora PID można zapisać jako G(s) = Kp · (1 + 1/(Ti · s) + Td · s). Zawiera ona części P, I oraz D.
Po czym rozpoznać pętlę synchronizacji fazy PLL na schemacie blokowym?
PLL rozpoznaje się po obecności detektora fazy, filtru, generatora sterowanego oraz sprzężenia zwrotnego z wyjścia do detektora fazy. Taki układ porównuje fazę sygnału wejściowego i wyjściowego.
Jaką funkcję pełni detektor fazy w układzie PLL?
Detektor fazy porównuje fazę sygnału wejściowego z fazą sygnału zwrotnego. Na jego wyjściu powstaje sygnał błędu zależny od różnicy faz.
Dlaczego w pętli PLL stosuje się filtr?
Filtr wygładza sygnał błędu z detektora fazy i usuwa szybkie zakłócenia oraz składowe niepożądane. Dzięki temu generator jest sterowany stabilniejszym napięciem.
Czym różni się PLL od samego generatora VCO?
VCO to tylko generator sterowany napięciem. PLL to cały układ regulacji zawierający detektor fazy, filtr, VCO i sprzężenie zwrotne.
Co oznacza stan synchronizacji w pętli PLL?
Stan synchronizacji oznacza, że częstotliwość i faza sygnału wyjściowego są dopasowane do sygnału wejściowego w zakresie pracy pętli. Mówi się wtedy, że pętla jest zablokowana.
Jaką rolę pełni sprzężenie zwrotne w PLL?
Sprzężenie zwrotne doprowadza sygnał wyjściowy z powrotem do detektora fazy. Umożliwia to ciągłe porównywanie sygnału wyjściowego z wejściowym i korekcję częstotliwości generatora.
Gdzie stosuje się układy PLL w urządzeniach elektronicznych?
PLL stosuje się m.in. w tunerach radiowych i telewizyjnych, syntezerach częstotliwości, modemach, demodulatorach oraz układach odzyskiwania sygnału zegarowego.
Jak rozpoznać na wykresie częstotliwość graniczną filtru?
Należy znaleźć punkt, w którym charakterystyka osiąga poziom około -3 dB względem pasma przepustowego. Odczytana z osi częstotliwości wartość to częstotliwość graniczna.
Dlaczego częstotliwość graniczną często wyznacza się dla poziomu -3 dB?
Poziom -3 dB odpowiada spadkowi mocy sygnału do połowy wartości maksymalnej. Jest to umowny i powszechnie stosowany punkt graniczny pasma.
Jaki typ filtru przedstawia charakterystyka, która przepuszcza niskie częstotliwości i tłumi wysokie?
Jest to filtr dolnoprzepustowy. W paśmie niskich częstotliwości tłumienie jest małe, a po przekroczeniu częstotliwości granicznej tłumienie rośnie.
Co oznacza tłumienie 0 dB na charakterystyce filtru?
Tłumienie 0 dB oznacza, że sygnał przechodzi przez filtr bez istotnej zmiany poziomu. Jest to typowe dla pasma przepustowego.
Jaką wartość częstotliwości granicznej ma filtr, jeśli punkt -3 dB wypada przy 1 kHz?
Częstotliwość graniczna wynosi 1 kHz. To właśnie częstotliwość odpowiadająca poziomowi -3 dB na wykresie.
Dlaczego na wykresach filtrów często stosuje się skalę logarytmiczną częstotliwości?
Skala logarytmiczna pozwala czytelnie pokazać szeroki zakres częstotliwości, np. od kilku herców do wielu kiloherców. Ułatwia też ocenę nachylenia charakterystyki w dB na dekadę.
Czym różni się pasmo przepustowe od pasma zaporowego filtru?
Pasmo przepustowe to zakres częstotliwości, które filtr przepuszcza z małym tłumieniem. Pasmo zaporowe to zakres, w którym sygnał jest silnie tłumiony.
Co oznacza jednostka dB/dekadę na charakterystyce filtru?
Oznacza zmianę poziomu sygnału w decybelach przy dziesięciokrotnej zmianie częstotliwości. Na przykład 20 dB/dekadę oznacza zmianę o 20 dB między 1 kHz a 10 kHz.
Jak rozpoznać na wykresie jedną dekadę częstotliwości?
Jedna dekada to przedział, w którym częstotliwość rośnie 10 razy. Przykładami są zakresy 100 Hz–1 kHz, 1 kHz–10 kHz lub 10 kHz–100 kHz.
Jak obliczyć nachylenie charakterystyki filtru z wykresu?
Należy wybrać dwa punkty oddalone o jedną dekadę częstotliwości i odczytać różnicę poziomów w dB. Ta różnica jest wartością nachylenia w dB/dekadę.
Dlaczego filtr pierwszego rzędu ma zwykle nachylenie 20 dB/dekadę?
Filtr pierwszego rzędu zawiera jeden element magazynujący energię, np. kondensator lub cewkę. Taki układ powoduje zmianę amplitudy z szybkością około 20 dB na dekadę w paśmie tłumienia.
Czym różni się charakterystyka filtru pierwszego i drugiego rzędu?
Filtr pierwszego rzędu ma nachylenie około 20 dB/dekadę, a filtr drugiego rzędu około 40 dB/dekadę. Filtr drugiego rzędu tłumi więc sygnały poza pasmem przepustowym bardziej stromo.
Co oznacza częstotliwość graniczna filtru?
Częstotliwość graniczna to punkt, w którym poziom sygnału zwykle spada o 3 dB względem pasma przepustowego. Od tego miejsca charakterystyka filtru zaczyna wyraźnie opadać lub narastać.
Dlaczego na wykresach filtrów często stosuje się skalę logarytmiczną częstotliwości?
Skala logarytmiczna pozwala wygodnie pokazać bardzo szeroki zakres częstotliwości. Dzięki niej łatwo odczytać zmiany na dekady i określić nachylenie charakterystyki.
Jak sprawdza się poprawność działania bramki logicznej?
Należy porównać stany wejściowe i zmierzony stan wyjściowy z tabelą prawdy danej bramki. Jeśli wynik się nie zgadza, bramka może być uszkodzona.
Dlaczego w tym zadaniu uszkodzony jest układ U4?
Dla wejść podanych na U4 oczekiwany wynik bramki NAND powinien być inny niż wynik wynikający z pomiarów. Pozostałe bramki dają zgodne stany, więc wskazanie pada na U4.
Czym różni się bramka AND od NAND?
Bramka AND daje stan 1 tylko wtedy, gdy wszystkie wejścia mają stan 1. Bramką NAND jest AND z negacją na wyjściu, więc jej wynik jest odwrotny.
Jaką funkcję pełni kółko na wyjściu symbolu bramki logicznej?
Kółko oznacza negację sygnału. Jeśli znajduje się na wyjściu bramki, wynik logiczny jest odwracany.
Jak wykorzystać sondę logiczną podczas diagnozowania układu cyfrowego?
Sonda logiczna pozwala szybko sprawdzić, czy w danym punkcie układu występuje stan 0, stan 1 lub sygnał impulsowy. Wyniki pomiaru porównuje się z oczekiwanym działaniem układu.
Dlaczego analizę układu cyfrowego warto prowadzić od wejść do wyjścia?
Pozwala to znaleźć pierwszy punkt, w którym wynik przestaje być zgodny z oczekiwanym. Dzięki temu łatwiej wskazać uszkodzoną bramkę lub błędne połączenie.
Co oznacza stan logiczny 0 i stan logiczny 1 w układzie cyfrowym?
Stan logiczny 0 oznacza zwykle niski poziom napięcia, a stan logiczny 1 wysoki poziom napięcia. Dokładne wartości zależą od rodziny układów cyfrowych, np. TTL lub CMOS.
Co oznacza piktogram ostrzegający przed samoczynnym uruchomieniem urządzenia?
Oznacza, że urządzenie może rozpocząć pracę automatycznie, bez ręcznego włączenia przez operatora. Może to nastąpić np. po powrocie zasilania albo po sygnale ze sterownika.
Dlaczego samoczynne uruchomienie urządzenia jest niebezpieczne?
Może zaskoczyć osobę wykonującą obsługę lub naprawę. Grozi to urazem mechanicznym, porażeniem prądem albo uszkodzeniem sprzętu.
Przy jakich urządzeniach stosuje się ostrzeżenie przed automatycznym startem?
Przy maszynach i instalacjach sterowanych automatycznie, np. wentylatorach, pompach, napędach, przenośnikach oraz urządzeniach sterowanych przez PLC.
Jak należy zabezpieczyć urządzenie przed rozpoczęciem prac serwisowych?
Należy odłączyć zasilanie, zabezpieczyć je przed przypadkowym włączeniem i sprawdzić brak napięcia. Trzeba też upewnić się, że automatyka nie może uruchomić urządzenia.
Co oznacza procedura LOTO w kontekście samoczynnego uruchomienia?
LOTO to blokowanie i oznaczanie źródeł energii, aby urządzenie nie mogło zostać przypadkowo uruchomione podczas prac. Stosuje się blokady, kłódki i zawieszki ostrzegawcze.
Po czym rozpoznać filtr dolnoprzepustowy na wykresie tłumienia?
Filtr dolnoprzepustowy ma małe tłumienie dla niskich częstotliwości i coraz większe tłumienie dla wysokich częstotliwości. Oznacza to, że przepuszcza składowe wolnozmienne, a osłabia szybkie.
Czym różni się wykres tłumienia od wykresu wzmocnienia filtru?
Na wykresie wzmocnienia większa wartość oznacza silniejszy sygnał na wyjściu. Na wykresie tłumienia większa wartość oznacza większe osłabienie sygnału.
Co oznacza częstotliwość graniczna filtru?
Częstotliwość graniczna wyznacza umowną granicę między pasmem przepustowym a pasmem tłumienia. Dla wielu filtrów przyjmuje się ją w punkcie spadku o 3 dB.
Jak wygląda charakterystyka filtru górnoprzepustowego na wykresie tłumienia?
Filtr górnoprzepustowy silnie tłumi niskie częstotliwości, a słabo tłumi wysokie. Dlatego na wykresie tłumienia wartość tłumienia maleje wraz ze wzrostem częstotliwości.
Jak odróżnić filtr pasmowoprzepustowy od pasmowozaporowego?
Filtr pasmowoprzepustowy przepuszcza tylko środkowy zakres częstotliwości, a tłumi częstotliwości poniżej i powyżej. Filtr pasmowozaporowy działa odwrotnie: tłumi wybrane pasmo, a przepuszcza zakresy po obu stronach.
Dlaczego w filtrach używa się skali decybelowej?
Skala decybelowa ułatwia przedstawianie bardzo dużych zmian amplitudy lub mocy sygnału. Pozwala też czytelnie pokazać nachylenie charakterystyki, np. w dB na dekadę.
Dlaczego cewka przekaźnika może wytwarzać wysokie napięcie podczas wyłączania?
Cewka jest elementem indukcyjnym i gromadzi energię w polu magnetycznym. Przy nagłym przerwaniu prądu indukuje napięcie o przeciwnym zwrocie, które może osiągnąć dużą wartość.
Jak działa dioda gasząca podłączona równolegle do cewki przekaźnika?
Podczas normalnej pracy dioda jest spolaryzowana zaporowo i nie przewodzi. Po wyłączeniu cewki przewodzi prąd samoindukcji, ograniczając przepięcie.
Jaki element w pokazanym układzie chroni dioda D?
Dioda D chroni tranzystor sterujący przekaźnikiem. Bez niej przepięcie z cewki mogłoby uszkodzić złącze kolektor-emiter tranzystora.
W jaki sposób należy spolaryzować diodę gaszącą przy cewce zasilanej napięciem stałym?
Diodę podłącza się równolegle do cewki w kierunku zaporowym względem napięcia zasilania. Jej katoda jest zwykle po stronie plusa zasilania, a anoda po stronie tranzystora.
Czy dioda gasząca przyspiesza zadziałanie przekaźnika?
Nie. Dioda gasząca chroni układ przed przepięciem, ale może nieco wydłużyć czas odpadania przekaźnika, ponieważ prąd cewki zanika wolniej.
Dlaczego przekaźnik często steruje się przez tranzystor, a nie bezpośrednio z wyjścia układu logicznego?
Cewka przekaźnika zwykle pobiera większy prąd, niż może dostarczyć wyjście układu logicznego lub mikrokontrolera. Tranzystor pracuje wtedy jako klucz prądowy.
Czym EPROM różni się od EEPROM?
EPROM kasuje się promieniowaniem UV, natomiast EEPROM kasuje się elektrycznie. EEPROM można zwykle kasować i zapisywać wygodniej, bez wyjmowania układu z urządzenia.
Dlaczego układ EPROM ma kwarcowe okienko?
Okienko umożliwia doprowadzenie promieniowania UV do struktury półprzewodnikowej pamięci. Dzięki temu można skasować zapisane dane.
Czy EPROM traci dane po odłączeniu zasilania?
Nie. EPROM jest pamięcią nieulotną, więc przechowuje dane także bez zasilania.
Czy w EPROM można skasować pojedynczy bajt danych?
Zazwyczaj nie. Kasowanie EPROM obejmuje całą zawartość pamięci, a nie wybrane komórki.
Czym różni się PROM od EPROM?
PROM można zaprogramować tylko raz i nie można jej skasować. EPROM można skasować promieniowaniem UV i ponownie zaprogramować.
Dlaczego FLASH nie jest poprawną odpowiedzią w tym pytaniu?
Pamięć FLASH kasuje się elektrycznie, zwykle blokami. Nie wymaga ona źródła promieniowania UV.