Wzmacniacz ze wspólnym kolektorem to układ tranzystorowy nazywany także wtórnikiem emiterowym. W takim układzie kolektor tranzystora jest dla sygnału zmiennego punktem wspólnym, wejście podaje się na bazę, a wyjście odbiera z emitera.
Jak go rozpoznać na schemacie?
Typowe cechy:
- kolektor tranzystora jest połączony bezpośrednio z zasilaniem,
- sygnał wejściowy trafia na bazę, często przez kondensator separujący,
- sygnał wyjściowy jest pobierany z emitera,
- w emiterze znajduje się rezystor ustalający punkt pracy.
Najważniejsze właściwości
Wzmacniacz ze wspólnym kolektorem:
- nie odwraca fazy sygnału — sygnał wyjściowy jest zgodny w fazie z wejściowym,
- ma wzmocnienie napięciowe bliskie 1 V/V, zwykle nieco mniejsze od jedności,
- ma stosunkowo dużą rezystancję wejściową,
- ma małą rezystancję wyjściową,
- dobrze nadaje się jako bufor dopasowujący impedancję.
Przykład z egzaminu
Jeżeli w układzie baza tranzystora jest polaryzowana dzielnikiem rezystorowym, np. rezystorami 200 kΩ i 178 kΩ, to ich rezystancja zastępcza wynosi w przybliżeniu:
200 kΩ || 178 kΩ ≈ 94 kΩ
Dlatego można przyjąć, że średnia rezystancja wejściowa wzmacniacza jest rzędu 100 kΩ.
Typowe pułapki
Nie należy mylić tego układu ze wzmacniaczem ze wspólnym emiterem. Wspólny emiter odwraca fazę o 180° i może mieć duże wzmocnienie napięciowe. Wspólny kolektor nie odwraca fazy i pracuje głównie jako wtórnik napięciowy.