Język FBD w sterownikach PLC

Słownik kwalifikacji ELM.06 - Eksploatacja i programowanie urządzeń i systemów mechatronicznych

FBD (Function Block Diagram) to graficzny język programowania sterowników PLC, w którym program buduje się z bloków funkcyjnych połączonych liniami sygnałowymi. Jest zgodny z normą IEC 61131-3 i często występuje obok języka drabinkowego LD/LAD.

Jak wygląda program w FBD?

Program składa się z:
- wejść sterownika, np. I0.0, I0.1,
- bloków logicznych, np. AND, OR, NOT, RS, TON,
- wyjść, np. Q0.0,
- połączeń pokazujących przepływ sygnału logicznego.

Przykład zależności logicznej:

Q0.0 = I0.0 AND I0.1

W FBD będzie to blok AND, do którego doprowadzono dwa sygnały wejściowe, a wyjście bloku steruje wyjściem Q0.0.

Odpowiedniki w języku LD/LAD

W zadaniach egzaminacyjnych często trzeba rozpoznać, który schemat LD odpowiada schematowi FBD. Najważniejsze przekształcenia:

  • blok AND odpowiada stykom połączonym szeregowo,
  • blok OR odpowiada stykom połączonym równolegle,
  • blok NOT odpowiada stykowi normalnie zamkniętemu lub negacji sygnału,
  • wyjście bloku logicznego odpowiada zwykle cewce w LD.

Na co uważać na egzaminie?

Nie należy kierować się tylko wyglądem schematu. Trzeba odczytać logikę działania: które sygnały muszą być jednocześnie aktywne, które działają alternatywnie, a które są zanegowane. Poprawny program LD ma realizować dokładnie tę samą funkcję logiczną co program FBD.