Komutator to element występujący w silnikach komutatorowych prądu stałego oraz w niektórych silnikach uniwersalnych. Współpracuje ze szczotkami i służy do przełączania kierunku prądu w uzwojeniach wirnika, dzięki czemu silnik może wytwarzać moment obrotowy.
Typowe problemy z komutatorem
Podczas eksploatacji komutator może ulegać zabrudzeniu pyłem ze szczotek, kurzem lub produktami zużycia. Mogą pojawić się także:
- przypalenia powierzchni,
- rowki i nierówności,
- iskrzenie na szczotkach,
- nadmierne zużycie lamel,
- zabrudzenia między działkami komutatora.
Obsługa konserwacyjna
Zabrudzony komutator zwykle podlega czyszczeniu, a nie wymianie. W ramach obsługi można sprawdzić stan szczotek, docisk szczotek, gładkość powierzchni komutatora oraz obecność nadmiernego iskrzenia. W poważniejszych przypadkach wykonuje się przetoczenie komutatora lub regenerację, ale dopiero po stwierdzeniu realnego zużycia albo uszkodzenia.
Ważna zasada egzaminacyjna
Sformułowanie wymiana zabrudzonego komutatora jest niepoprawne jako typowa czynność konserwacyjna. Zabrudzenie oznacza potrzebę oczyszczenia, natomiast wymiana jest czynnością naprawczą i dotyczy elementu uszkodzonego, nadmiernie zużytego lub nienadającego się do dalszej pracy.