Linie w rysunku technicznym
Słownik kwalifikacji ELM.06 - Eksploatacja i programowanie urządzeń i systemów mechatronicznych
W rysunku technicznym każdy rodzaj linii ma ustalone znaczenie. Linie różnią się rodzajem (ciągła, kreskowa, punktowa, dwupunktowa, falista) i grubością (gruba lub cienka) - dzięki temu z samego wyglądu linii wiadomo, czy to widoczna krawędź, krawędź niewidoczna, oś czy linia wymiarowa.
Rodzaje linii - tabela
| Linia | Zastosowanie |
|---|---|
| ciągła gruba | widoczne krawędzie i zarysy przedmiotu |
| ciągła cienka | linie wymiarowe i pomocnicze linie wymiarowe, kreskowanie przekrojów, odnośniki, zarys dna gwintu |
| ciągła cienka falista (lub zygzakowa) | urwania i przerwania przedmiotu, granica wyrwania |
| kreskowa cienka | niewidoczne krawędzie i zarysy |
| punktowa cienka (kreska-kropka) | osie symetrii, osie otworów i wałków, okręgi podziałowe |
| punktowa gruba | oznaczenie powierzchni, które mają specjalne wymagania (np. obróbka cieplna) |
| dwupunktowa cienka | skrajne położenia części ruchomych, zarysy części przyległych, zarys przed obróbką |
Grubości linii
Linia gruba i cienka na jednym rysunku pozostają w stosunku 2 : 1 - np. linia gruba 0,5 mm i cienka 0,25 mm. Grubość dobiera się do wielkości i skali rysunku, ale proporcja zostaje taka sama.
Przykład: otwór w bryle
Prostopadłościan z otworem przelotowym, narysowany w widoku z boku:
- zarys bryły - linia ciągła gruba,
- krawędzie otworu, których z boku nie widać - linia kreskowa cienka,
- oś otworu - linia punktowa cienka, wystająca nieco poza zarys,
- wymiar średnicy otworu - linia wymiarowa ciągła cienka z grotami i liczbą wymiarową poprzedzoną znakiem Ø.
Pierwszeństwo linii
Gdy dwie linie pokrywają się, rysuje się tę ważniejszą w kolejności: widoczna krawędź (ciągła gruba), niewidoczna krawędź (kreskowa), oś (punktowa), linia wymiarowa.
Typowe pomyłki
- niewidoczną krawędź rysuje się linią kreskową cienką, a nie grubą kreskową ani ciągłą cienką,
- oś to linia punktowa (kreska-kropka), a nie kreskowa - kreski osi są wyraźnie dłuższe i przedzielone kropką,
- linia wymiarowa jest cienka - narysowana grubą myli się z zarysem przedmiotu.
Linie na rysunkach w mechatronice
Te same zasady obowiązują przy rysunkach części maszyn, obudów, płytek i elementów pneumatyki. Na schematach elektrycznych linie mają inne znaczenia (np. linia kreskowa oznacza mechaniczne sprzężenie łączników), więc nie przenoś znaczeń wprost z rysunku części na schemat.
Na egzaminie
W ELM.06 pada pytanie, jaką linią rysuje się niewidoczne krawędzie i zarysy - odpowiedź: linią kreskową cienką (przerywaną cienką). Częste dystraktory to linia ciągła cienka i punktowa cienka.