Oznaczenia multimetru ACV, DCV, ACA, DCA
Słownik kwalifikacji ELM.06 - Eksploatacja i programowanie urządzeń i systemów mechatronicznych
Na pokrętle multimetru DCV oznacza pomiar napięcia stałego, ACV - napięcia przemiennego, DCA - prądu stałego, a ACA - prądu przemiennego. Litery V i A mówią, czy mierzysz napięcie (wolty), czy prąd (ampery), a DC i AC - jaki to rodzaj prądu.
Skróty i symbole
| Oznaczenie | Symbol na pokrętle | Co mierzy | Przykład |
|---|---|---|---|
| DCV | V z linią ciągłą i przerywaną (V⎓) | napięcie stałe | bateria 9 V, akumulator, zasilacz 12 V DC |
| ACV | V~ | napięcie przemienne | gniazdko 230 V, wyjście transformatora |
| DCA | A⎓ (często mA, µA) | prąd stały | prąd pobierany przez układ zasilany z baterii |
| ACA | A~ | prąd przemienny | prąd odbiornika zasilanego z sieci |
Skróty pochodzą z angielskiego: DC - direct current (prąd stały), AC - alternating current (prąd przemienny), V - volt, A - ampere. Na pokrętle bywają też: Ω (rezystancja), symbol diody (test diod), symbol głośnika (ciągłość obwodu), F (pojemność), Hz (częstotliwość), hFE (wzmocnienie tranzystora).
Gniazda multimetru
- COM - wspólne, zawsze przewód czarny,
- VΩ (często z mA) - przewód czerwony przy pomiarze napięcia, rezystancji i małych prądów,
- A lub 10A (20A) - przewód czerwony przy pomiarze dużych prądów; to gniazdo ma osobny bezpiecznik.
Jak zmierzyć napięcie (ACV, DCV)
- Przewody w gniazdach COM i V.
- Pokrętło na DCV (napięcie stałe) albo ACV (napięcie przemienne), zakres większy niż spodziewane napięcie - chyba że miernik dobiera zakres sam.
- Sondy przykłada się równolegle do źródła lub elementu.
Przy DCV miernik pokaże znak minus, gdy sondy są zamienione - nic się nie stanie. Napięcie w gniazdku mierzy się na ACV; na zakresie DCV wynik będzie bezsensowny.
Jak zmierzyć prąd (ACA, DCA)
- Wyłącz zasilanie i rozłącz obwód.
- Przewód czerwony przełóż do gniazda A (lub mA), pokrętło na DCA albo ACA.
- Włącz miernik szeregowo - tak, żeby cały prąd płynął przez niego - i dopiero wtedy włącz zasilanie.
Do pomiaru prądu w przewodzie sieciowym bez rozłączania obwodu służą mierniki cęgowe.
Typowe pomyłki
- Mylenie ACV z ACA - oba dotyczą wielkości przemiennych, ale ACV to napięcie, ACA - prąd.
- Pomiar napięcia z przewodem w gnieździe A - miernik ma wtedy bardzo mały opór i robi zwarcie; w najlepszym razie przepala się bezpiecznik miernika.
- Pomiar napięcia sieci na DCV albo baterii na ACV.
- Pomiar rezystancji w obwodzie pod napięciem.
Wartość skuteczna
Na zakresie ACV miernik pokazuje wartość skuteczną. Zwykłe mierniki są dokładne tylko dla przebiegu sinusoidalnego; przy przebiegach odkształconych (falowniki, zasilacze impulsowe) potrzebny jest miernik z oznaczeniem True RMS.
Na egzaminie
W ELM.06 i kwalifikacjach elektrycznych pytanie brzmi zwykle: „Na jaki zakres ustawić multimetr, aby zmierzyć wartość napięcia zmiennego?” - odpowiedź: ACV. Analogicznie: napięcie baterii - DCV, prąd stały - DCA, prąd przemienny - ACA. Pamiętaj też, że woltomierz łączy się równolegle, a amperomierz szeregowo.