Oznaczenia pojemności kondensatorów
Słownik kwalifikacji ELM.06 - Eksploatacja i programowanie urządzeń i systemów mechatronicznych
Pojemność kondensatora wyraża się w faradach (F), ale w elektronice używa się jednostek wielokrotnie mniejszych: µF (mikrofarad), nF (nanofarad) i pF (pikofarad). Na obudowach i schematach stosuje się dwa skrócone zapisy: z literą zamiast przecinka (np. 2n2 = 2,2 nF) oraz kod trzycyfrowy (np. 104 = 100 nF).
Jednostki i przeliczenia
| Jednostka | Wartość |
|---|---|
| 1 µF (mikrofarad, zapisywany też „uF”) | 10⁻⁶ F = 1 000 nF |
| 1 nF (nanofarad) | 10⁻⁹ F = 1 000 pF |
| 1 pF (pikofarad) | 10⁻¹² F |
Zapis uF to po prostu µF - litera „u” zastępuje grecką literę mi, której nie ma na klawiaturze.
Zapis z literą jako przecinkiem
Litera oznacza jednostkę i jednocześnie miejsce przecinka:
2n2= 2,2 nF,4u7= 4,7 µF,1p5= 1,5 pF,n47= 0,47 nF = 470 pF,100n= 100 nF.
Taki zapis jest odporny na pomyłki - kropkę lub przecinek łatwo przeoczyć na schemacie albo starciu nadruku, a litery nie.
Kod trzycyfrowy
Stosowany na małych kondensatorach ceramicznych i foliowych. Wynik zawsze w pikofaradach:
- dwie pierwsze cyfry - wartość,
- trzecia cyfra - liczba zer (mnożnik).
| Kod | Obliczenie | Pojemność |
|---|---|---|
| 222 | 22 · 100 pF | 2 200 pF = 2,2 nF |
| 103 | 10 · 1 000 pF | 10 000 pF = 10 nF |
| 104 | 10 · 10 000 pF | 100 000 pF = 100 nF = 0,1 µF |
| 473 | 47 · 1 000 pF | 47 000 pF = 47 nF |
Kod dwucyfrowy bez mnożnika (np. 47) oznacza zwykle wartość wprost w pikofaradach - 47 pF.
Litery tolerancji
Po kodzie często stoi litera tolerancji:
- J - ±5%,
- K - ±10%,
- M - ±20%.
Na przykład 104K to 100 nF ±10%. Często dopisuje się też napięcie znamionowe, np. 100n 63V.
Kondensatory elektrolityczne
Na kondensatorach elektrolitycznych wartość podaje się zwykle wprost, np. 470 µF 25 V, a biegunowość oznacza pasek przy wyprowadzeniu ujemnym. Odwrotne podłączenie kondensatora elektrolitycznego grozi jego uszkodzeniem.
Typowe pomyłki
- odczyt
104jako 104 pF - trzecia cyfra to liczba zer, więc to 100 000 pF, - mylenie nF z µF przy przeliczaniu - między kolejnymi jednostkami jest czynnik 1000,
- czytanie litery tolerancji (K, M) jako jednostki.
Na egzaminie
W ELM.06 pada pytanie o oznaczenie przy symbolu kondensatora na schemacie. Odpowiedź dla 2n2: 2,2 nF (czyli 2200 pF albo 0,0022 µF).