Połączenie sworzniowe to rodzaj połączenia mechanicznego, w którym dwa elementy są łączone za pomocą sworznia przechodzącego przez wykonane w nich otwory. W przypadku wałów napędowych sworzeń może łączyć końcówki wałów, widełki, tuleje lub inne elementy przenoszące ruch.
Cechy rozpoznawcze
Na rysunkach technicznych połączenie sworzniowe rozpoznaje się zwykle po:
- widocznym cylindrycznym sworzniu przechodzącym poprzecznie przez elementy,
- otworach wykonanych w łączonych częściach,
- możliwości obrotu jednego elementu względem drugiego, jeśli połączenie pełni funkcję przegubową,
- zabezpieczeniu sworznia przed wysunięciem, np. zawleczką, pierścieniem osadczym lub nakrętką.
Zastosowanie
Połączenia sworzniowe stosuje się tam, gdzie potrzebne jest proste, rozłączne połączenie elementów oraz możliwość przenoszenia sił poprzecznych. W mechatronice spotyka się je m.in. w mechanizmach napędowych, przegubach, cięgnach, dźwigniach i połączeniach elementów wykonawczych.
Różnica względem innych połączeń wałów
- Połączenie wpustowe wykorzystuje wpust umieszczony w rowkach wału i piasty.
- Połączenie klinowe wykorzystuje klin, który dodatkowo dociska elementy.
- Połączenie wciskowe powstaje przez ciasne pasowanie elementów, bez dodatkowego sworznia.
- Połączenie sworzniowe ma charakterystyczny sworzeń przechodzący przez otwory.
Wskazówka egzaminacyjna
Jeśli na rysunku widać element przypominający trzpień lub bolec przechodzący przez końcówki wałów albo widełki, najczęściej jest to połączenie sworzniowe.