Przycisk bistabilny to element sterowniczy, który po naciśnięciu zmienia swój stan i pozostaje w nim aż do kolejnego naciśnięcia lub odblokowania mechanizmu. Nazywa się go również przyciskiem z podtrzymaniem, zatrzaskiem lub samopodtrzymaniem mechanicznym.
Zasada działania
Przycisk bistabilny ma dwa stabilne położenia:
- stan 1 – np. styk jest otwarty,
- stan 2 – np. styk jest zamknięty.
Po naciśnięciu przycisku następuje przełączenie z jednego stanu w drugi. W przeciwieństwie do przycisku monostabilnego, po zwolnieniu nacisku przycisk bistabilny nie wraca samoczynnie do położenia początkowego.
Symbol graficzny
Na schematach elektrycznych przycisk bistabilny rozpoznaje się po oznaczeniu mechanizmu zatrzaskowego lub podtrzymującego. W pytaniu egzaminacyjnym poprawny jest symbol A, ponieważ pokazuje przycisk z cechą bistabilności, czyli możliwością pozostania w przełączonym położeniu.
Gdzie się go stosuje?
Przyciski bistabilne stosuje się m.in. do:
- załączania i wyłączania zasilania,
- wyboru trybu pracy maszyny,
- ręcznego podtrzymania sygnału sterującego,
- sterowania oświetleniem lub prostymi układami automatyki.
Różnica względem przycisku monostabilnego
Przycisk monostabilny działa tylko podczas nacisku i po puszczeniu wraca do stanu początkowego. Przycisk bistabilny zachowuje stan po naciśnięciu, dlatego może pełnić funkcję prostego przełącznika pamiętającego pozycję.