Przejdź do głównej treści

Pytania pomocnicze - ELM.06

Eksploatacja i programowanie urządzeń i systemów mechatronicznych - pytania pomocnicze rozwijające tematy z pytań egzaminacyjnych. Łącznie: 1511. Strona 22 z 24.

Co oznacza stan logiczny 1 na wejściu sterownika PLC?

Stan logiczny 1 oznacza aktywny sygnał wejściowy, np. wciśnięty przycisk, zadziałany czujnik lub obecność napięcia na wejściu cyfrowym.

Co oznacza stan logiczny 0 na wejściu sterownika PLC?

Stan logiczny 0 oznacza brak aktywnego sygnału, np. niewciśnięty przycisk albo brak napięcia na danym wejściu cyfrowym.

Kiedy funkcja logiczna AND daje na wyjściu wartość 1?

Funkcja AND daje wartość 1 tylko wtedy, gdy wszystkie jej wejścia mają wartość 1. Jeśli choć jedno wejście ma 0, wynik również wynosi 0.

Jak wykorzystać tabelę prawdy do rozwiązania zadania z wejściami I1 i I2?

Należy wypisać wszystkie kombinacje stanów wejść I1 i I2, a następnie sprawdzić, przy której kombinacji wymagane wyjścia przyjmują wartość 1.

Co oznaczają oznaczenia I1, I2 oraz Q1, Q2 w sterownikach PLC?

Litera I oznacza wejście sterownika, np. sygnał z czujnika lub przycisku. Litera Q oznacza wyjście sterownika, np. sygnał sterujący lampką, stycznikiem lub zaworem.

Dlaczego odpowiedź I1=1 i I2=1 jest typowa dla układu AND?

Ponieważ w układzie AND wyjście zostaje załączone dopiero po jednoczesnym spełnieniu wszystkich warunków wejściowych. Dwa aktywne wejścia powodują więc stan 1 na wyjściu.

Dlaczego do wejścia napięciowego 0–10 V potrzebny jest rezystor przy sygnale 0–20 mA?

Wejście napięciowe mierzy napięcie, a czujnik generuje prąd. Rezystor zamienia prąd na spadek napięcia zgodnie z prawem Ohma.

Jak obliczyć rezystor dla konwersji sygnału 0–20 mA na 0–10 V?

Stosuje się wzór R = U/I. Dla 10 V i 20 mA: R = 10/0,02 = 500 Ω.

Co oznacza trójprzewodowy czujnik analogowy?

Ma zwykle osobny przewód zasilania +24 V, przewód 0 V oraz przewód sygnałowy. Sygnał jest przekazywany oddzielnie od przewodów zasilających.

Dlaczego w schemacie może występować rezystor 510 Ω zamiast dokładnie 500 Ω?

510 Ω to typowa wartość produkcyjna rezystora. Przy 20 mA daje około 10,2 V, więc trzeba sprawdzić dopuszczalny zakres wejścia PLC.

Co się stanie po podłączeniu wyjścia 0–20 mA bezpośrednio do wejścia 0–10 V?

Sterownik nie otrzyma poprawnego sygnału napięciowego, jeśli nie ma wewnętrznego rezystora pomiarowego. Pomiar może być błędny lub niestabilny.

Jakie znaczenie ma wspólna masa 0 V przy podłączaniu czujnika do PLC?

Wejście analogowe musi mieć punkt odniesienia dla mierzonego napięcia. Brak wspólnego 0 V może powodować błędne wskazania lub brak pomiaru.

Czym różni się wejście analogowe prądowe od napięciowego?

Wejście prądowe mierzy natężenie prądu, np. 0–20 mA lub 4–20 mA. Wejście napięciowe mierzy napięcie, np. 0–10 V.

Dlaczego przy konwersji z systemu binarnego na heksadecymalny bity grupuje się po cztery?

Ponieważ jedna cyfra heksadecymalna opisuje 16 możliwych wartości, a cztery bity również dają 16 kombinacji: od 0000 do 1111.

Jak uzupełnia się liczbę binarną, gdy liczba bitów nie dzieli się przez cztery?

Dopisuje się zera z lewej strony liczby. Nie zmienia to wartości liczby, a pozwala utworzyć pełne grupy czterobitowe.

Co oznaczają litery A, B, C, D, E i F w systemie heksadecymalnym?

Litery oznaczają wartości dziesiętne od 10 do 15: A=10, B=11, C=12, D=13, E=14, F=15.

Jak sprawdzić poprawność konwersji liczby 1010110011BIN na 2B3H?

Można przeliczyć obie liczby na system dziesiętny. 1010110011BIN daje 691, a 2B3H również daje 2·256 + 11·16 + 3 = 691.

Gdzie w mechatronice stosuje się zapis heksadecymalny?

Zapis heksadecymalny stosuje się m.in. przy adresach pamięci, kodach błędów, rejestrach sterowników, maskach bitowych i komunikacji cyfrowej.

Czym różni się system binarny od heksadecymalnego?

System binarny ma podstawę 2 i używa cyfr 0 oraz 1. System heksadecymalny ma podstawę 16 i używa cyfr 0–9 oraz liter A–F.

Co oznacza stan niewzbudzony przekaźnika lub stycznika?

Stan niewzbudzony to stan, w którym cewka przekaźnika lub stycznika nie jest zasilana. Styki są wtedy w położeniu spoczynkowym.

Dlaczego styki na schematach przedstawia się w stanie niewzbudzonym?

Ujednolica to sposób czytania schematów i pozwala łatwo określić działanie układu po podaniu napięcia na cewkę. Dzięki temu wiadomo, które styki zmienią położenie po wzbudzeniu.

Jak zachowuje się styk NO po wzbudzeniu cewki?

Styk NO, czyli normalnie otwarty, w stanie niewzbudzonym jest rozłączony. Po wzbudzeniu cewki zamyka obwód.

Jak zachowuje się styk NC po wzbudzeniu cewki?

Styk NC, czyli normalnie zamknięty, w stanie niewzbudzonym przewodzi. Po wzbudzeniu cewki otwiera obwód.

Czy stan niewzbudzony oznacza zawsze brak przewodzenia?

Nie. W stanie niewzbudzonym styk NO nie przewodzi, ale styk NC przewodzi. Dlatego odpowiedź „nieprzewodzenia” nie jest ogólnie poprawna.

Jaka jest różnica między stykiem a cewką w przekaźniku lub styczniku?

Cewka jest elementem sterującym, który po zasileniu wytwarza pole magnetyczne. Styki są elementami łączeniowymi, które pod wpływem działania cewki zmieniają swoje położenie.

Jak odczytywać działania przypisane do kroku w sieci SFC?

Przy aktywnym kroku wykonywane są akcje zapisane obok niego. O rodzaju działania decyduje kwalifikator, np. N, S lub R.

Co oznacza kwalifikator R w akcji SFC?

Kwalifikator R oznacza kasowanie, czyli reset wskazanej zmiennej lub wyjścia. W pytaniu R K1 i R K2 oznaczają kasowanie K1 i K2.

Co oznacza kwalifikator S w akcji SFC?

Kwalifikator S oznacza zapamiętanie, czyli ustawienie zmiennej w stan aktywny aż do jej późniejszego skasowania. W kroku 4 zapis S H1 oznacza pamiętany H1.

Co oznacza kwalifikator N w akcji SFC?

Kwalifikator N oznacza akcję niepamiętaną, wykonywaną tylko wtedy, gdy dany krok jest aktywny. Po dezaktywacji kroku akcja przestaje działać.

Dlaczego poprawna odpowiedź to „kasowany K1 i K2, pamiętany H1”?

W kroku K4 przy zmiennych K1 i K2 występuje kwalifikator R, czyli reset. Przy H1 występuje kwalifikator S, czyli ustawienie z podtrzymaniem.

Jaką rolę pełnią warunki przejścia w SFC?

Warunki przejścia określają, kiedy sterowanie może przejść z jednego kroku do następnego. Są zapisywane między krokami jako wyrażenia logiczne, np. S1 AND S2.

Co oznacza regulacja temperatury w dwóch stanach?

Oznacza sterowanie typu włącz/wyłącz, np. grzałka jest załączona albo wyłączona. Taki sposób działania realizuje regulator dwustawny.

Dlaczego regulator dwustawny pasuje do sterowania temperaturą?

Temperatura może być utrzymywana przez okresowe załączanie i wyłączanie elementu wykonawczego, np. grzałki lub wentylatora. Regulator reaguje po przekroczeniu ustawionych progów.

Czym regulator dwustawny różni się od regulatora PID?

Regulator dwustawny ma tylko dwa stany wyjścia, np. 0 i 1. Regulator PID może zmieniać sygnał sterujący płynnie, zależnie od uchybu, jego całki i pochodnej.

Co to jest histereza w regulacji dwustawnej?

Histereza to różnica między progiem załączenia i wyłączenia. Zapobiega zbyt częstemu przełączaniu wyjścia przy temperaturze bliskiej wartości zadanej.

Jaki element wykonawczy może być sterowany przez regulator dwustawny temperatury?

Może to być np. grzałka, wentylator, sprężarka chłodnicza lub zawór. Element pracuje wtedy w trybie załączony/wyłączony.

Kiedy lepiej zastosować regulator PID zamiast dwustawnego?

Regulator PID stosuje się, gdy wymagana jest większa dokładność i płynniejsze sterowanie. Jest przydatny w procesach, gdzie wahania temperatury powinny być jak najmniejsze.

Co oznacza litera M w adresowaniu pamięci sterownika PLC?

Litera M oznacza pamięć wewnętrzną sterownika, często nazywaną markerami lub flagami. Służy do przechowywania stanów pomocniczych programu, niezwiązanych bezpośrednio z fizycznymi wejściami lub wyjściami.

Czym różnią się oznaczenia M0.0, MB0, MW0 i MD0?

M0.0 oznacza pojedynczy bit pamięci M, MB0 bajt, czyli 8 bitów, MW0 słowo 16-bitowe, a MD0 podwójne słowo 32-bitowe. Różnią się więc rozmiarem obszaru pamięci, do którego się odwołują.

Dlaczego symbolem 8-bitowej komórki pamięci klasy M jest MB0?

W oznaczeniu MB0 litera M wskazuje pamięć markerów, a B oznacza bajt, czyli 8 bitów. Cyfra 0 określa numer początkowego bajtu pamięci.

Kiedy w programie PLC stosuje się adres bitowy, a kiedy bajtowy?

Adres bitowy, np. M0.0, stosuje się do sygnałów logicznych typu prawda/fałsz. Adres bajtowy, np. MB0, stosuje się wtedy, gdy trzeba operować na grupie 8 bitów jako jednej wartości.

Co oznacza symbol MD0 w sterownikach PLC?

MD0 oznacza podwójne słowo pamięci markerów, czyli obszar 32-bitowy. Nie jest to komórka 8-bitowa, dlatego nie pasuje jako odpowiedź w tym pytaniu.

Czy MV0 jest standardowym oznaczeniem 8-bitowej pamięci markerów PLC?

Nie. W typowym adresowaniu PLC dla bajtu stosuje się oznaczenie MB, a nie MV. Dlatego poprawnym zapisem dla pierwszego bajtu pamięci M jest MB0.

Jak należy analizować program LAD w sterowniku PLC?

Program LAD analizuje się od lewej do prawej w obrębie jednej sieci oraz od góry do dołu między sieciami. Trzeba uwzględnić, że wynik wcześniejszej sieci może wpływać na kolejną.

Co oznaczają adresy I0.1, I0.2, I0.3 i I0.4 w programie PLC?

Są to adresy cyfrowych wejść sterownika PLC. Ich stan może wynosić logiczne 0 lub 1, zależnie od sygnału doprowadzonego do wejścia.

Co oznacza adres Q0.1 w sterowniku PLC?

Adres Q0.1 oznacza cyfrowe wyjście sterownika PLC. Jeżeli warunki programu są spełnione, na tym wyjściu pojawia się stan logiczny 1.

Jak działa połączenie szeregowe styków w języku LAD?

Połączenie szeregowe odpowiada funkcji logicznej AND. Sygnał przechodzi dalej tylko wtedy, gdy wszystkie styki w szeregu są zamknięte, czyli mają stan logiczny 1.

Jak działa połączenie równoległe styków w języku LAD?

Połączenie równoległe odpowiada funkcji logicznej OR. Wystarczy, że jeden z równoległych torów jest aktywny, aby sygnał przeszedł dalej.

Jaką rolę pełni cewka SET przy markerze M0.0?

Cewka SET ustawia marker M0.0 w stan logiczny 1. Marker pozostaje ustawiony do momentu skasowania instrukcją RESET lub utraty podtrzymania pamięci.

Dlaczego w tym zadaniu wyjście Q0.1 zależy nie tylko od I0.3 i I0.4?

Ponieważ przed cewką Q0.1 znajduje się również styk M0.0. Aby Q0.1 było aktywne, musi być spełniony warunek równoległy I0.3 lub I0.4 oraz aktywny marker M0.0.

Jaki warunek ustawia marker M0.0 w pokazanym programie?

Marker M0.0 jest ustawiany, gdy jednocześnie aktywne są wejścia I0.1 oraz I0.2. Wynika to z ich połączenia szeregowego w pierwszej sieci programu.

Dlaczego silnik indukcyjny pobiera duży prąd podczas rozruchu?

W chwili startu wirnik jeszcze się nie obraca, więc poślizg jest maksymalny, a impedancja zastępcza silnika ma niekorzystne warunki pracy. Powoduje to pobór prądu wielokrotnie większego od prądu znamionowego.

Czym różni się układ miękkiego startu od falownika?

Softstart ogranicza prąd rozruchowy i umożliwia łagodne uruchomienie lub zatrzymanie silnika. Falownik dodatkowo pozwala regulować prędkość obrotową przez zmianę częstotliwości zasilania.

Czy sterownik PLC redukuje prąd rozruchowy silnika?

Nie bezpośrednio. PLC może sterować urządzeniami wykonawczymi, np. stycznikiem, falownikiem lub softstartem, ale sam nie ogranicza prądu rozruchowego silnika.

Jakie skutki może mieć zbyt duży prąd rozruchowy w układzie mechatronicznym?

Może powodować spadki napięcia, zadziałanie zabezpieczeń, przeciążenie elementów elektrycznych oraz udary mechaniczne w napędzie. Długotrwale przyspiesza zużycie podzespołów.

Kiedy warto zastosować układ miękkiego startu?

Gdy silnik ma dużą moc, często się uruchamia albo napędza mechanizm wrażliwy na szarpnięcia. Typowe przykłady to pompy, wentylatory, przenośniki i sprężarki.

Czy zabezpieczenie przeciążeniowe służy do zmniejszania prądu rozruchowego?

Nie. Zabezpieczenie przeciążeniowe chroni silnik przed długotrwałym przeciążeniem, ale nie jest urządzeniem przeznaczonym do łagodnego rozruchu.

Co oznacza rozruch bezpośredni silnika?

Rozruch bezpośredni polega na podłączeniu silnika od razu do pełnego napięcia zasilania. Jest prosty, ale powoduje duży prąd rozruchowy i gwałtowny moment startowy.

Co oznacza litera R w oznaczeniu manipulatora?

Litera R oznacza ruch obrotowy osi manipulatora. Taka oś obraca człon manipulatora wokół określonej osi.

Co oznacza litera T w oznaczeniu manipulatora?

Litera T oznacza ruch liniowy, czyli translacyjny. Oś wykonuje przesuw po linii prostej.

Jak odczytuje się zapis typu RRT?

Zapis odczytuje się kolejno od podstawy manipulatora do końcówki roboczej. RRT oznacza dwa kolejne ruchy obrotowe i jeden ruch liniowy.

Czym różni się manipulator RRT od RTT?

Manipulator RRT ma dwa napędy obrotowe i jeden liniowy. Manipulator RTT ma jeden napęd obrotowy i dwa liniowe.

Dlaczego liczba liter w oznaczeniu manipulatora jest ważna?

Liczba liter zwykle odpowiada liczbie osi ruchu lub stopni swobody manipulatora. Trzy litery oznaczają trzy kolejne osie ruchu.

Jaki manipulator opisuje oznaczenie TTT?

TTT oznacza manipulator z trzema osiami liniowymi. Przykładem może być manipulator kartezjański.

Potwierdzenie

Informacja