Silnik komutatorowy
Słownik kwalifikacji ELM.06 - Eksploatacja i programowanie urządzeń i systemów mechatronicznych
Silnik komutatorowy to silnik elektryczny, w którym zmiana kierunku prądu w uzwojeniu wirnika odbywa się za pomocą komutatora i szczotek. Takie rozwiązanie pozwala uzyskać duży moment rozruchowy i łatwą regulację prędkości obrotowej, ale ma też istotne ograniczenia eksploatacyjne.
Cechy silnika komutatorowego
- posiada komutator i szczotki węglowe,
- podczas pracy może występować iskrzenie na styku szczotek z komutatorem,
- wymaga okresowej kontroli szczotek i stanu komutatora,
- jest stosunkowo głośny w porównaniu z silnikami bezszczotkowymi,
- dobrze sprawdza się w elektronarzędziach i urządzeniach o zmiennej prędkości.
Dlaczego może być niebezpieczny?
Najważniejszym problemem jest iskrzenie. W normalnych warunkach pracy niewielkie iskry na komutatorze są zjawiskiem typowym. Jednak w miejscach, gdzie występują pary łatwopalnych cieczy, rozpuszczalników, lakierów lub pyły palne, iskra może stać się źródłem zapłonu.
Dlatego urządzeń z silnikiem komutatorowym nie powinno się stosować w lakierniach, jeśli nie są specjalnie przystosowane do pracy w strefach zagrożonych wybuchem. W takich miejscach wymagane są urządzenia o odpowiednim wykonaniu przeciwwybuchowym, zgodnym z wymaganiami ATEX.
Typowe zastosowania
Silniki komutatorowe spotyka się m.in. w:
- wiertarkach,
- szlifierkach,
- odkurzaczach,
- małych napędach regulowanych,
- niektórych urządzeniach AGD.
Wniosek egzaminacyjny
Jeżeli w pytaniu pojawia się silnik komutatorowy oraz miejsce z oparami lakierów lub rozpuszczalników, poprawnym skojarzeniem jest: ryzyko iskrzenia i wybuchu.