Układ miękkiego startu
Słownik kwalifikacji ELM.06 - Eksploatacja i programowanie urządzeń i systemów mechatronicznych
Układ miękkiego startu (softstart, soft starter) to urządzenie stosowane do łagodnego uruchamiania silników indukcyjnych, szczególnie silników klatkowych prądu przemiennego. Jego głównym zadaniem jest ograniczenie prądu rozruchowego oraz zmniejszenie udarów mechanicznych podczas startu napędu.
Dlaczego jest potrzebny?
Silnik indukcyjny przy rozruchu bezpośrednim może pobierać prąd kilkukrotnie większy od prądu znamionowego. Powoduje to:
- spadki napięcia w sieci zasilającej,
- większe obciążenie styczników i zabezpieczeń,
- nagłe szarpnięcia mechaniczne napędzanego układu,
- szybsze zużycie przekładni, pasów, sprzęgieł i łożysk.
Softstart ogranicza te zjawiska przez stopniowe zwiększanie napięcia podawanego na silnik.
Zasada działania
Układ miękkiego startu najczęściej wykorzystuje elementy półprzewodnikowe, np. tyrystory. Podczas uruchamiania silnika napięcie narasta płynnie od wartości obniżonej do znamionowej. Dzięki temu prąd rozruchowy jest mniejszy niż przy rozruchu bezpośrednim.
Po zakończeniu rozruchu wiele softstartów załącza tor obejściowy, tzw. bypass, aby ograniczyć straty mocy i nagrzewanie urządzenia.
Softstart a falownik
Softstart służy głównie do łagodnego startu i zatrzymania silnika. Nie jest przeznaczony do ciągłej regulacji prędkości obrotowej. Do płynnej regulacji prędkości silnika stosuje się falownik.
Typowe zastosowania
Układy miękkiego startu stosuje się w napędach:
- pomp,
- wentylatorów,
- przenośników taśmowych,
- sprężarek,
- maszyn technologicznych w systemach mechatronicznych.
W pytaniach egzaminacyjnych, gdy pojawia się sformułowanie „redukcja natężenia prądu rozruchowego silnika indukcyjnego”, najczęściej poprawną odpowiedzią jest układ miękkiego startu.