Zapowietrzenie układu hydraulicznego oznacza obecność pęcherzyków powietrza w czynniku roboczym, czyli najczęściej w oleju hydraulicznym. W hydraulice jest to zjawisko niepożądane, ponieważ powietrze jest znacznie bardziej ściśliwe niż olej.
Dlaczego zapowietrzenie powoduje szarpanie?
Olej hydrauliczny powinien przenosić ciśnienie płynnie i prawie natychmiast. Jeśli w oleju znajduje się powietrze, część energii jest zużywana na sprężanie pęcherzyków. Powoduje to:
- opóźnioną reakcję siłownika lub silnika hydraulicznego,
- nierównomierny ruch elementów wykonawczych,
- szarpanie podczas startu i zatrzymania,
- niestabilne ciśnienie w układzie,
- hałas pompy i drgania przewodów,
- pienienie się oleju w zbiorniku.
W pytaniach egzaminacyjnych objawy typu szarpanie, niestabilna praca, drgania i nierówny ruch bardzo często wskazują właśnie na zapowietrzenie czynnika roboczego.
Typowe przyczyny zapowietrzenia
Do zapowietrzenia może dojść przez:
- zbyt niski poziom oleju w zbiorniku,
- nieszczelności po stronie ssawnej pompy,
- nieszczelne przewody, złącza lub uszczelnienia,
- nieprawidłowe odpowietrzenie po naprawie lub wymianie elementów,
- zasysanie powietrza przez pompę,
- zbyt burzliwy powrót oleju do zbiornika.
Usuwanie problemu
Podstawowe czynności serwisowe to sprawdzenie poziomu oleju, dokręcenie połączeń, kontrola przewodu ssawnego, usunięcie nieszczelności oraz odpowietrzenie układu zgodnie z instrukcją producenta. Po naprawie należy obserwować pracę siłowników i ciśnienie robocze.
Ważne rozróżnienie
Zapowietrzenia nie należy mylić z samą zmianą lepkości oleju. Zbyt wysoka lub zbyt niska lepkość również może pogarszać pracę układu, ale typową bezpośrednią przyczyną szarpania i niestabilności jest obecność powietrza w cieczy roboczej.