Zawór bistabilny pneumatyczny to zawór rozdzielający, który ma dwa stabilne położenia. Po podaniu krótkiego sygnału sterującego przełącza się i pozostaje w nowym położeniu nawet po zaniku sygnału.
Cechy zaworu bistabilnego
Najważniejsze cechy:
- ma dwa trwałe stany pracy,
- nie wymaga ciągłego podawania sygnału sterującego,
- działa jak element z pamięcią pneumatyczną,
- zwykle jest sterowany z dwóch stron, np. dwoma sygnałami pneumatycznymi.
W schematach pneumatycznych zawór bistabilny często występuje jako zawór 5/2 dwustronnie sterowany pneumatycznie. Nie ma sprężyny powrotnej, ponieważ powrót do poprzedniego położenia wymaga osobnego sygnału z drugiej strony.
Różnica między zaworem monostabilnym a bistabilnym
Zawór monostabilny wraca samoczynnie do położenia spoczynkowego, najczęściej dzięki sprężynie. Zawór bistabilny pozostaje w ostatnio ustawionym położeniu do chwili pojawienia się sygnału przeciwnego.
Znaczenie w sterowaniu siłownikiem
Przy sterowaniu siłownikiem dwustronnego działania zawór bistabilny 5/2 umożliwia:
- wysunięcie siłownika po jednym impulsie,
- wsunięcie siłownika po drugim impulsie,
- utrzymanie ostatniego kierunku sterowania bez stałego nacisku przycisku.
W pytaniach egzaminacyjnych należy szukać zaworu głównego bez sprężyny powrotnej, z dwoma wejściami sterującymi po przeciwnych stronach symbolu.