Zawór rozdzielający 4/2

Słownik kwalifikacji ELM.06 - Eksploatacja i programowanie urządzeń i systemów mechatronicznych

Zawór rozdzielający 4/2 to zawór sterujący kierunkiem przepływu cieczy hydraulicznej lub sprężonego powietrza. Oznaczenie 4/2 informuje, że zawór ma:

  • 4 drogi/przyłącza robocze, czyli cztery porty,
  • 2 położenia robocze, czyli dwa możliwe stany przełączenia.

Jak rozpoznać symbol zaworu 4/2?

Na schematach hydraulicznych i pneumatycznych zawory rozdzielające rysuje się jako układ prostokątów. Liczba prostokątów odpowiada liczbie położeń zaworu.

Dla zaworu 4/2 symbol powinien mieć:

  • dwa sąsiadujące kwadraty/prostokąty – oznaczają 2 położenia,
  • cztery wyprowadzenia zewnętrzne – oznaczają 4 drogi,
  • wewnątrz prostokątów strzałki lub zaślepienia pokazujące połączenia między portami w danym położeniu.

Typowe oznaczenia portów to:

  • P – zasilanie z pompy,
  • T – powrót do zbiornika,
  • A i B – wyjścia do odbiornika, np. siłownika hydraulicznego.

Znaczenie w układzie hydraulicznym

Zawór 4/2 umożliwia zmianę kierunku ruchu siłownika dwustronnego działania. W jednym położeniu olej płynie np. z P do A, a z B do T. Po przełączeniu zaworu przepływ zmienia się na P do B, a A do T.

Wskazówka egzaminacyjna

Przy wyborze symbolu nie analizuj najpierw strzałek, tylko policz:

  1. liczbę pól symbolu – dla 4/2 muszą być 2 pola,
  2. liczbę przyłączy zewnętrznych – dla 4/2 muszą być 4 przyłącza.

Dlatego symbol zaworu 4/2 różni się od zaworu 5/2 tym, że ma jedno przyłącze mniej.