Kierunek obrotu wirnika silnika indukcyjnego trójfazowego zależy od kierunku wirowania pola magnetycznego stojana. Pole to powstaje dzięki zasilaniu uzwojeń trzema napięciami przesuniętymi w fazie o 120°.
Jak zmienić kierunek obrotów?
Aby zmienić kierunek obrotów silnika trójfazowego, należy zamienić miejscami dowolne dwie fazy zasilające silnik.
Przykład:
- przed zmianą: L1 → U, L2 → V, L3 → W,
- po zmianie: L1 → V, L2 → U, L3 → W.
Zamiana dwóch faz powoduje zmianę kolejności faz, np. z L1-L2-L3 na L2-L1-L3. W efekcie pole magnetyczne zaczyna wirować w przeciwną stronę, a wirnik zmienia kierunek obrotu.
Czego nie mylić ze zmianą kierunku?
Zmiana częstotliwości napięcia zasilającego wpływa głównie na prędkość obrotową, a nie bezpośrednio na kierunek obrotu. Zmiana liczby par biegunów również zmienia prędkość synchroniczną silnika. Dołączanie rezystora do uzwojenia nie jest typowym sposobem zmiany kierunku pracy silnika trójfazowego.
Praktyka przemysłowa
W układach stycznikowych stosuje się układ nawrotny z dwoma stycznikami: jeden podaje fazy w kolejności normalnej, drugi zamienia dwie fazy. W falownikach kierunek obrotów zmienia się programowo lub sygnałem sterującym, ale zasada nadal polega na zmianie kolejności faz generowanych na wyjściu falownika.
Najważniejsze do egzaminu
Dla silnika indukcyjnego trójfazowego kierunek obrotu zmienia się przez zmianę kolejności faz zasilających, czyli zamianę miejscami dwóch przewodów fazowych.