Gruczoły łojowe to gruczoły skóry odpowiedzialne za wytwarzanie łoju skórnego, czyli sebum. Ich wydzielina natłuszcza skórę i włosy, wspiera barierę hydrolipidową oraz ogranicza nadmierną utratę wody z naskórka.
Rodzaje gruczołów łojowych
Wyróżnia się głównie:
- gruczoły łojowe przywłośne – uchodzą do mieszka włosowego; występują razem z włosem,
- gruczoły łojowe wolne – uchodzą bezpośrednio na powierzchnię skóry lub błon śluzowych, np. w okolicy czerwieni wargowej czy narządów płciowych.
Funkcje sebum
Sebum:
- natłuszcza skórę i włosy,
- chroni przed wysychaniem,
- tworzy element płaszcza hydrolipidowego,
- częściowo ogranicza rozwój drobnoustrojów.
Gruczoły łojowe nie odpowiadają bezpośrednio za produkcję indywidualnego zapachu ciała. Za ten aspekt odpowiadają przede wszystkim gruczoły potowe apokrynowe, których wydzielina ulega rozkładowi przez bakterie skóry.
Znaczenie kosmetyczne
Aktywność gruczołów łojowych zależy m.in. od hormonów, szczególnie androgenów. Nadmierna produkcja sebum może prowadzić do skóry łojotokowej, rozszerzonych ujść gruczołów łojowych, zaskórników i zmian trądzikowych. W kosmetyce stosuje się wtedy preparaty regulujące wydzielanie łoju, oczyszczające i keratolityczne.