Hiperkeratoza

Hiperkeratoza to nadmierne rogowacenie naskórka, czyli pogrubienie warstwy rogowej skóry. W pytaniach egzaminacyjnych najważniejsze skojarzenie brzmi: nadmierne rogowacenie i łuszczenie komórek skóry = hiperkeratoza.

Na czym polega hiperkeratoza?

W prawidłowych warunkach keratynocyty dojrzewają, przesuwają się ku powierzchni skóry, rogowacieją i stopniowo się złuszczają. W hiperkeratozie proces ten jest nasilony lub zaburzony, przez co warstwa rogowa staje się zbyt gruba.

Objawy hiperkeratozy

Typowe cechy to:
- szorstkość skóry,
- pogrubienie naskórka,
- łuszczenie,
- rogowacenie w określonych miejscach,
- czasem pękanie skóry i dyskomfort.

Hiperkeratoza może występować np. na stopach, łokciach, kolanach, dłoniach, a także w przebiegu rogowacenia okołomieszkowego.

Przyczyny

Do częstych przyczyn należą:
- przewlekły ucisk i tarcie, np. na stopach,
- przesuszenie skóry,
- zaburzenia odnowy naskórka,
- niektóre choroby skóry,
- niewłaściwa pielęgnacja.

Znaczenie w kosmetyce

W gabinecie kosmetycznym skóra z hiperkeratozą często wymaga zabiegów złuszczających i zmiękczających, np. peelingów, preparatów z mocznikiem, kwasami AHA/BHA lub zabiegów pielęgnacyjnych poprawiających nawilżenie. Dobór metody zależy od miejsca występowania, nasilenia zmian i przeciwwskazań.

Jak odróżnić od podobnych pojęć?

• Hiperkeratoza — nadmierne rogowacenie.
• Parakeratoza — nieprawidłowe rogowacenie z zachowaniem jąder komórkowych w warstwie rogowej.
• Ortokertoza/ortokeratoza — prawidłowy typ rogowacenia bez jąder w warstwie rogowej.
• Dyskeratoza — nieprawidłowe, przedwczesne rogowacenie pojedynczych komórek.