Przeliczanie temperatury ze stopni Celsjusza na kelwiny
Słownik kwalifikacji GIW.01 - Eksploatacja otworowa złóż
Aby zamienić stopnie Celsjusza na kelwiny, do temperatury w °C dodaje się 273,15: ( T = t + 273{,}15 ). W drugą stronę - od temperatury w kelwinach odejmuje się 273,15: ( t = T - 273{,}15 ).
W obliczeniach technicznych i w zadaniach egzaminacyjnych zwykle wystarcza zaokrąglenie do 273.
Wzory
[ T\,[\mathrm{K}] = t\,[^\circ\mathrm{C}] + 273{,}15 \qquad t\,[^\circ\mathrm{C}] = T\,[\mathrm{K}] - 273{,}15 ]
Skala Kelvina to skala bezwzględna (termodynamiczna): jej zero, czyli 0 K, to zero bezwzględne, równe −273,15 °C. Niższej temperatury nie ma, dlatego w kelwinach nie występują wartości ujemne.
Działka obu skal jest taka sama: zmiana temperatury o 1 °C to zmiana o 1 K. Różnicę temperatur można więc podawać zamiennie w °C i w K - przelicza się tylko wartości temperatury, nie przyrosty.
Tabela najczęstszych wartości
| °C | K (dokładnie) | K (w przybliżeniu) |
|---|---|---|
| −273,15 | 0 | 0 |
| −20 | 253,15 | 253 |
| −6 | 267,15 | 267 |
| 0 | 273,15 | 273 |
| 15 | 288,15 | 288 |
| 20 | 293,15 | 293 |
| 25 | 298,15 | 298 |
| 30 | 303,15 | 303 |
| 100 | 373,15 | 373 |
273 K to −0,15 °C, czyli praktycznie 0 °C. 0 °C to 273,15 K.
Przykłady
- −8 °C → −8 + 273 = 265 K,
- −2 °C → −2 + 273 = 271 K,
- 300 K → 300 − 273,15 = 26,85 °C,
- 250 K → 250 − 273,15 = −23,15 °C.
Przy temperaturze ujemnej w °C dodaje się 273 do liczby ujemnej, więc wynik w kelwinach jest mniejszy niż 273, ale nadal dodatni.
Zapis jednostki
Jednostką jest kelwin, symbol K - bez znaku stopnia. Zapis „°K” jest błędny. Pisze się „267 K”, czyta „dwieście sześćdziesiąt siedem kelwinów”.
Dlaczego w obliczeniach gazowych potrzebne są kelwiny
Objętość i ciśnienie gazu są proporcjonalne do temperatury bezwzględnej. We wzorach gazowych (równanie Clapeyrona, przeliczanie objętości gazu na warunki normalne) temperaturę trzeba podstawić w kelwinach. Podstawienie wartości w °C daje błędny wynik, a dla 0 °C prowadziłoby nawet do dzielenia przez zero.
Typowe błędy
- odjęcie 273 zamiast dodania przy zamianie °C → K,
- pominięcie znaku minus przy temperaturze ujemnej (−8 °C to 265 K, nie 281 K),
- zapis „°K”,
- podstawienie °C do wzoru gazowego.
Na egzaminie
W GIW.01 trzeba np. przeliczyć temperaturę z termometru na odcinku pomiarowym gazu: wskazanie −6 °C daje około 267 K, a temperatury −8 °C i −2 °C - odpowiednio 265 K i 271 K.