Przejdź do głównej treści

Zawór bezpieczeństwa

Słownik kwalifikacji GIW.01 - Eksploatacja otworowa złóż

Co to jest zawór bezpieczeństwa?

Zawór bezpieczeństwa to element armatury zabezpieczającej instalację ciśnieniową, np. gazociąg, zbiornik lub rurociąg technologiczny, przed nadmiernym wzrostem ciśnienia. Jego zadaniem jest automatyczne otwarcie się po przekroczeniu ustalonej wartości ciśnienia i odprowadzenie nadmiaru medium.

Zasada działania

Zawór bezpieczeństwa pozostaje zamknięty podczas normalnej pracy instalacji. Gdy ciśnienie wzrośnie powyżej wartości nastawy, siła działająca na grzybek zaworu pokonuje siłę sprężyny lub innego mechanizmu dociskowego. Zawór otwiera się i umożliwia wypływ gazu lub cieczy do bezpiecznego miejsca.

Po obniżeniu ciśnienia zawór powinien samoczynnie się zamknąć.

Zastosowanie w gazociągach

W instalacjach gazowych zawory bezpieczeństwa chronią przed skutkami nadciśnienia, które może powstać np. wskutek awarii reduktora, zamknięcia zasuwy, wzrostu temperatury lub zakłóceń procesu technologicznego.

Dlaczego jest ważny?

Zawór bezpieczeństwa:
- chroni rurociągi i urządzenia przed rozerwaniem,
- zmniejsza ryzyko wybuchu lub pożaru,
- działa automatycznie, bez udziału obsługi,
- jest podstawowym elementem zabezpieczenia instalacji ciśnieniowych.

Rozpoznawanie na schematach

Na schematach technologicznych zawór bezpieczeństwa oznacza się specjalnym symbolem armatury z elementem sprężynowym lub odprowadzeniem nadmiaru ciśnienia. W pytaniach egzaminacyjnych należy odróżniać go od wskaźników pomiarowych, takich jak wskaźnik temperatury czy przepływu, oraz od zaworów regulacyjnych.