System eksploatacji dobiera się tak, aby bezpiecznie i ekonomicznie wydobyć złoże w danych warunkach. Na wybór wpływają przede wszystkim warunki geologiczne, górniczo-techniczne oraz ekonomiczne.
Czynniki geologiczne
Do czynników geologicznych zalicza się cechy wynikające z budowy złoża i górotworu, np.:
- grubość złoża lub pokładu,
- kąt nachylenia złoża,
- głębokość zalegania,
- regularność zalegania i zmienność miąższości,
- własności skał otaczających złoże, zwłaszcza stropu i spągu,
- występowanie zaburzeń tektonicznych, np. uskoków,
- zawodnienie, gazonośność i inne naturalne warunki górotworu.
Przykład: cienki, płasko zalegający pokład może wymagać innego systemu eksploatacji niż grube, stromo nachylone złoże.
Czynniki, które nie są geologiczne
Nie wszystkie warunki wpływające na wybór systemu eksploatacji są czynnikami geologicznymi. Zjawiska górnicze wynikające z wcześniejszej eksploatacji nie są czynnikiem geologicznym, ponieważ powstały wskutek działalności człowieka, a nie naturalnej budowy złoża.
Do takich czynników można zaliczyć np. wpływy poeksploatacyjne, deformacje górotworu po wcześniejszym wybieraniu, stare zroby lub zmiany naprężeń spowodowane robotami górniczymi.
Jak zapamiętać?
Czynniki geologiczne opisują to, jak złoże i skały wyglądają naturalnie. Czynniki górnicze opisują to, co zmieniła wcześniejsza eksploatacja.