Skały osadowe organiczne powstają ze szczątków organizmów roślinnych lub zwierzęcych, które nagromadziły się w środowisku wodnym lub bagiennym, a następnie uległy przeobrażeniu pod wpływem ciśnienia, temperatury i czasu.
W górnictwie najważniejszym przykładem skały osadowej organicznej jest węgiel kamienny. Powstał on głównie ze szczątków dawnych roślin, które odkładały się w bagnach i torfowiskach. Z czasem materiał roślinny przekształcał się kolejno w torf, węgiel brunatny, a następnie w węgiel kamienny.
Dlaczego węgiel kamienny jest skałą osadową organiczną?
Węgiel kamienny zalicza się do skał osadowych organicznych, ponieważ:
- powstał z nagromadzonej materii organicznej, głównie roślinnej,
- tworzył się w warunkach sedymentacji, czyli osadzania materiału,
- występuje w postaci pokładów między innymi skałami osadowymi,
- nie powstał z magmy ani przez krystalizację chemiczną z roztworów.
Czego nie należy mylić?
Węgiel kamienny nie jest skałą magmową, ponieważ nie powstał z zastygłej magmy. Nie jest też typową skałą metamorficzną, choć może ulegać dalszym przeobrażeniom. Nie zalicza się go również do skał osadowych chemicznych, takich jak sól kamienna czy gips, ponieważ nie powstał przez wytrącanie z roztworów.
Zapamiętaj
Na egzaminie pytanie o genezę węgla kamiennego najczęściej prowadzi do odpowiedzi: skała osadowa organiczna.