Tamy górnicze to przegrody wykonywane w wyrobiskach podziemnych w celu kierowania przepływem powietrza, odgradzania przestrzeni, zabezpieczania zrobów lub prowadzenia podsadzania. W pytaniach egzaminacyjnych często trzeba rozpoznać rodzaj tamy po jej konstrukcji na rysunku.
Najczęściej spotykane rodzaje
- Tama regulacyjna – służy do regulowania ilości powietrza płynącego wyrobiskiem. Ma otwory, okna, zasuwy lub klapy umożliwiające zmianę przekroju przepływu.
- Tama wentylacyjna pełna – odgradza prąd powietrza i wymusza jego przepływ inną drogą. Nie ma elementów regulacyjnych.
- Tama podsadzkowa – stosowana przy podsadzaniu wyrobisk, zatrzymuje materiał podsadzkowy i umożliwia odprowadzenie wody.
- Tama filtrująca – przepuszcza wodę, ale zatrzymuje materiał stały. Może być wykonywana np. z drewna, okrąglaków, kamienia lub innych materiałów filtracyjnych.
- Tama ostateczna / korek podsadzkowy – trwałe zamknięcie wyrobiska lub części przestrzeni poeksploatacyjnej.
Jak rozpoznać tamę regulacyjną?
Cechą charakterystyczną są elementy nastawne: okienka, przesuwne zasuwy, klapy lub otwory regulacyjne. Ich zadaniem nie jest całkowite zamknięcie wyrobiska, lecz kontrolowane ograniczenie przepływu powietrza.
Wskazówka egzaminacyjna
Jeżeli na rysunku tamy widać konstrukcję deskową oraz wyraźne otwory lub zasuwy do zmiany przepływu powietrza, najczęściej chodzi o tamę regulacyjną. Jeśli konstrukcja wygląda jak przegroda zatrzymująca podsadzkę lub przepuszczająca wodę, należy rozważyć tamę podsadzkową albo filtrującą.