Wyrobiska udostępniające to wyrobiska górnicze wykonywane w celu uzyskania dostępu z powierzchni lub z istniejącej części kopalni do złoża albo jego części. Umożliwiają rozpoczęcie dalszych robót przygotowawczych i eksploatacyjnych.
Podział według położenia
Wyrobiska udostępniające mogą mieć różne nachylenie:
- pionowe – np. szyby, szybiki, dukle,
- poziome – np. sztolnie, przecznice, przekopy,
- pochyłe – np. upadowe, pochylnie.
W pytaniach egzaminacyjnych często trzeba rozpoznać nie tylko nazwę wyrobiska, ale też jego orientację przestrzenną.
Wyrobiska pionowe zaliczane do udostępniania
Do pionowych wyrobisk udostępniających zalicza się przede wszystkim:
- szyb – główne pionowe wyrobisko łączące powierzchnię z poziomami kopalni,
- szybik – pionowe lub prawie pionowe wyrobisko łączące wyrobiska podziemne, zwykle bez bezpośredniego wyjścia na powierzchnię,
- dukla – małe pionowe wyrobisko, często o pomocniczym znaczeniu.
Jak zapamiętać?
Jeżeli pytanie dotyczy wyrobisk pionowych, szukaj nazw kojarzących się z ruchem w górę i w dół: szyb, szybik, dukla. Przecznice, przekopy i sztolnie to wyrobiska poziome, a upadowe i pochylnie to wyrobiska nachylone.