Wyznaczanie kierunku w wyrobisku górniczym polega na wskazaniu osi lub linii prowadzenia wyrobiska zgodnie z dokumentacją mierniczo-geologiczną. Jest to zadanie z zakresu miernictwa górniczego, ważne szczególnie przy drążeniu chodników, przecznic i innych wyrobisk podziemnych.
Podstawowy zestaw narzędzi
Do dokładnego określania kierunku w wyrobisku stosuje się najczęściej:
- teodolit - instrument geodezyjny do pomiaru kątów poziomych i pionowych,
- trzy piony - piony sznurkowe wykorzystywane do przenoszenia i wizualnego wyznaczania linii kierunkowej.
W pytaniach egzaminacyjnych poprawny zestaw narzędzi to: teodolit i trzy piony.
Rola teodolitu
Teodolit umożliwia precyzyjne ustawienie kierunku według założonych kątów i punktów osnowy mierniczej. Dzięki niemu można wyznaczyć linię, według której ma być prowadzone wyrobisko.
Rola trzech pionów
Piony zawiesza się w punktach wyznaczających linię kierunkową. Trzy piony pozwalają kontrolować prostoliniowość kierunku i ułatwiają załodze utrzymanie właściwego przebiegu wyrobiska podczas robót.
Czego nie należy mylić
- Niwelator i łata miernicza służą głównie do wyznaczania różnic wysokości, a nie kierunku poziomego.
- Węgielnica pentagonalna służy do wyznaczania kątów prostych, częściej w prostych pracach geodezyjnych.
- Dalmierz i kompas mogą dawać informacje o odległości i orientacji, ale kompas w warunkach górniczych jest mało pewny ze względu na zakłócenia magnetyczne.
Zapamiętaj
Jeżeli pytanie dotyczy dokładnego określania kierunku w wyrobisku górniczym, wybieraj odpowiedź: teodolit i trzy piony.