Zapora regulacyjna to element wentylacyjny stosowany w podziemnych wyrobiskach górniczych do regulowania ilości powietrza przepływającego przez wyrobisko. Jej zadaniem nie jest całkowite odcięcie przepływu, lecz jego kontrolowane ograniczanie lub zwiększanie.
Budowa
Typowa zapora regulacyjna może być wyposażona w:
- drzwi wentylacyjne umożliwiające przejście ludzi,
- okno regulacyjne, przez które przepływa powietrze,
- zasuwę służącą do zmiany czynnego przekroju okna.
Przesuwając zasuwę, zmienia się pole przekroju przepływu. Im większe otwarcie okna, tym większa ilość powietrza może przepłynąć przez zaporę.
Zastosowanie
Zapory regulacyjne stosuje się w sieci wentylacyjnej kopalni, gdy trzeba odpowiednio rozdzielić powietrze między różne rejony, przodki lub wyrobiska. Pozwalają one utrzymać wymagane warunki przewietrzania oraz ograniczać niekorzystne zmiany prędkości przepływu powietrza.
Różnica względem innych zapór
- Zapora regulacyjna — reguluje przepływ powietrza za pomocą okna i zasuwy.
- Zapora izolacyjna — odgradza lub izoluje określony rejon, np. ze względów pożarowych lub gazowych.
- Zapora separacyjna — oddziela od siebie wybrane prądy powietrza lub rejony wentylacyjne.
- Przejście wentylacyjne — umożliwia przejście przez urządzenie lub tamę wentylacyjną, ale sama nazwa nie oznacza regulacji przepływu.
Ważne na egzaminie
Jeżeli w pytaniu pojawia się element z drzwiami, oknem regulacyjnym i zasuwą, którego zadaniem jest regulacja przepływu powietrza, poprawnym określeniem jest zapora regulacyjna.