Bazalt
Słownik kwalifikacji GIW.03 - Eksploatacja złóż metodą odkrywkową
Bazalt to ciemna, zwięzła skała magmowa wylewna. Powstaje z lawy, która zastygła na powierzchni ziemi lub blisko niej. W górnictwie odkrywkowym bazalt jest eksploatowany głównie jako surowiec do produkcji kruszyw łamanych.
Cechy bazaltu ważne w eksploatacji
Bazalt charakteryzuje się:
- dużą twardością i wytrzymałością,
- znaczną odpornością na ścieranie,
- ciemną barwą,
- często występującymi spękaniami i oddzielnością słupową,
- koniecznością urabiania najczęściej metodą strzałową.
Ze względu na dużą zwięzłość bazaltu jego eksploatacja wymaga odpowiedniego przygotowania ścian wydobywczych, wiercenia otworów strzałowych oraz prowadzenia robót zgodnie z zasadami bezpieczeństwa.
Zastosowanie bazaltu
Bazalt wykorzystuje się przede wszystkim do produkcji:
- kruszyw drogowych,
- tłucznia kolejowego,
- mieszanek mineralno-asfaltowych,
- materiałów budowlanych,
- kamienia łamanego.
Dzięki wysokiej odporności mechanicznej bazalt jest ceniony w budownictwie komunikacyjnym.
Zagrożenia przy eksploatacji bazaltu
W kopalniach odkrywkowych bazaltu szczególne znaczenie ma zagrożenie obrywem skał. Wynika ono z twardości skały, obecności naturalnych spękań oraz oddziaływania robót strzałowych. Oderwane bloki skalne mogą spadać ze ścian wyrobiska i stanowić bezpośrednie zagrożenie dla ludzi oraz maszyn.
W odróżnieniu od kopalń podziemnych węgla, w eksploatacji bazaltu nie występuje typowe zagrożenie metanowe ani pożar endogeniczny. Zagrożenie wodne może się pojawiać lokalnie, ale nie jest głównym zagrożeniem naturalnym dla tego typu eksploatacji.