Klin
Słownik kwalifikacji GIW.03 - Eksploatacja złóż metodą odkrywkową
Co to jest klin?
Klin to proste narzędzie o kształcie zwężającego się elementu, używane do ręcznego oddzielania bloków skalnych od podłoża lub do rozszczepiania skały wzdłuż naturalnych spękań albo wcześniej wykonanych szczelin.
W górnictwie odkrywkowym, szczególnie przy pozyskiwaniu kopalin blocznych takich jak granit czy piaskowiec, klin pozwala kontrolować kierunek pękania skały. Dzięki temu można odspoić blok bez nadmiernego jego uszkodzenia.
Zasada działania
Klin wbija się w szczelinę, otwór lub naturalne pęknięcie skały. Pod wpływem uderzeń młotem albo nacisku klin wywiera siłę rozporową na ściany szczeliny. Powoduje to stopniowe rozszerzanie pęknięcia i oddzielenie bloku od calizny skalnej.
Zastosowanie klina
- ręczne odspajanie bloków skalnych,
- rozłupywanie skał na mniejsze części,
- wspomaganie urabiania monolitów skalnych,
- prace pomocnicze w kamieniołomach,
- kontrolowane oddzielanie materiału bez użycia materiałów wybuchowych.
Ważne rozróżnienie egzaminacyjne
W pytaniu o narzędzie do ręcznego oddzielania bloków skalnych od podłoża poprawną odpowiedzią jest klin. Dłuto służy głównie do skuwania lub nacinania, żerdź jest elementem wiertniczym albo pomocniczym, a skrobak służy do zgarniania lub oczyszczania powierzchni.