Kopaliny bloczne
Słownik kwalifikacji GIW.03 - Eksploatacja złóż metodą odkrywkową
Czym są kopaliny bloczne?
Kopaliny bloczne to zwięzłe skały wydobywane w postaci dużych, regularnych bloków lub monolitów, które mogą być następnie cięte i obrabiane na płyty, kostkę, elementy budowlane albo dekoracyjne. Najważniejsza jest tu możliwość uzyskania dużego fragmentu skały bez nadmiernego spękania.
Przykłady kopalin blocznych
Do kopalin blocznych zalicza się m.in.:
- granit,
- marmur,
- piaskowiec zwięzły,
- wapień zbity,
- sjenit lub gabro.
W pytaniach egzaminacyjnych szczególnie często pojawia się granit, ponieważ jest skałą twardą, zwięzłą i może być pozyskiwany w blokach.
Jak wydobywa się kopaliny bloczne?
Wydobycie prowadzi się tak, aby ograniczyć uszkodzenia skały. Stosuje się m.in.:
- wiercenie otworów,
- roboty strzałowe o kontrolowanym działaniu,
- piły linowe,
- kliny hydrauliczne,
- odspajanie monolitów od calizny skalnej.
Roboty strzałowe przy kopalinach blocznych muszą być prowadzone ostrożnie, ponieważ zbyt silne strzelanie może spowodować spękania i obniżyć wartość surowca.
Czego nie zalicza się do kopalin blocznych?
Kopaliny sypkie lub plastyczne, takie jak piasek, glina czy część kruszyw naturalnych, nie są wydobywane w blokach. Pozyskuje się je zwykle koparkami, ładowarkami, pogłębiarkami lub innymi maszynami urabiającymi.