Niewypał

Co to jest niewypał?

Niewypał to pojedynczy ładunek materiału wybuchowego lub amunicji strzałowej, który nie zadziałał prawidłowo. W praktyce górniczej za niewypał uznaje się m.in. ładunek, który:

• podczas testu ciągłości obwodu strzałowego wykazał brak połączenia,
• nie zdetonował podczas odstrzału,
• pozostał w otworze strzałowym po wykonaniu robót strzałowych.

W pytaniach egzaminacyjnych kluczowe jest skojarzenie: brak połączenia w obwodzie lub brak zadziałania przy odstrzale = niewypał.

Dlaczego niewypał jest niebezpieczny?

Niewypał nadal może zawierać materiał wybuchowy i zapalnik, dlatego stanowi poważne zagrożenie dla ludzi, maszyn i wyrobiska. Może zadziałać przypadkowo pod wpływem wstrząsu, uderzenia, nacisku, temperatury lub niewłaściwej manipulacji.

Postępowanie z niewypałem

Z niewypałem nie wolno postępować samodzielnie ani podejmować prób jego usunięcia przez osoby nieuprawnione. Należy:

• przerwać pracę w zagrożonym miejscu,
• zabezpieczyć i oznaczyć strefę niebezpieczną,
• powiadomić osoby odpowiedzialne za roboty strzałowe,
• dopuścić do działania wyłącznie uprawnionych pracowników.

Niewypał a niewybuch

W języku potocznym terminy bywają mylone, ale w kontekście robót strzałowych niewypał dotyczy ładunku, który nie odpalił lub nie wykazał prawidłowego połączenia w obwodzie strzałowym. Niewybuch częściej oznacza przedmiot wybuchowy, który został użyty, ale nie eksplodował, np. pozostałość amunicji wojskowej.

Zapamiętaj

Jeżeli ładunek nie ma ciągłości obwodu albo nie zadziałał podczas odstrzału, egzaminacyjna odpowiedź to: niewypał.