Odwadnianie zwałowiska
Słownik kwalifikacji GIW.03 - Eksploatacja złóż metodą odkrywkową
Odwadnianie zwałowiska to zespół rozwiązań technicznych służących do bezpiecznego odprowadzenia wód opadowych i roztopowych z terenu zwałowiska. Ma ono ograniczyć rozmywanie skarp, powstawanie osuwisk, podtopienia oraz dopływ wód do wyrobiska lub terenów sąsiednich.
Co uwzględnia się w projekcie?
Przy projektowaniu odwodnienia zwałowiska bierze się pod uwagę przede wszystkim:
- powierzchnię zlewni, z której spływa woda,
- nachylenie i ukształtowanie zwałowiska,
- rodzaj zwałowanego materiału i jego przepuszczalność,
- intensywność oraz prawdopodobieństwo wystąpienia opadów,
- kierunki spływu wód powierzchniowych,
- możliwość retencji lub odprowadzenia wód poza teren zwałowiska.
Opad przyjmowany do obliczeń
W zadaniach egzaminacyjnych dotyczących projektowania odwodnienia zwałowiska zewnętrznego często należy wybrać z tabeli maksymalny opad dobowy o określonym prawdopodobieństwie wystąpienia. Dla obliczeń dopływów wód opadowych w obrębie zlewni zwałowiska przyjmuje się zwykle opad maksymalny dobowy występujący raz na 10 lat.
Jeżeli w tabeli podano:
- raz na 5 lat — 32 mm/dobę,
- raz na 10 lat — 70 mm/dobę,
- raz na 15 lat — 105 mm/dobę,
- raz na 20 lat — 120 mm/dobę,
to do obliczeń należy przyjąć 70 mm/dobę.
Elementy odwodnienia
Do typowych elementów systemu odwodnienia zwałowiska należą:
- rowy opaskowe i odprowadzające,
- przepusty,
- zbiorniki retencyjne lub osadniki,
- drenaże,
- ukształtowanie spadków powierzchni zwałowiska.
Prawidłowe odwodnienie zwiększa stateczność zwałowiska i zmniejsza ryzyko zagrożeń wodnych oraz osuwiskowych.