Rozłupiarka hydrauliczna
Słownik kwalifikacji GIW.03 - Eksploatacja złóż metodą odkrywkową
Co to jest rozłupiarka hydrauliczna?
Rozłupiarka hydrauliczna to urządzenie stosowane do bezwybuchowego rozdzielania skały, szczególnie przy wydobywaniu bloków foremnych w kopalniach odkrywkowych kamienia blocznego. Działa przez wytworzenie dużej siły rozpierającej w otworze wykonanym w skale.
Budowa i zasada działania
Typowa rozłupiarka składa się z:
- cylindra hydraulicznego,
- klina rozłupującego,
- bocznych szczęk lub tulei rozpierających,
- przewodów hydraulicznych,
- agregatu hydraulicznego zasilającego urządzenie.
Urządzenie wkłada się do wcześniej odwierconego otworu. Po uruchomieniu hydrauliki klin przesuwa się między szczękami, powodując ich rozparcie. Powstające naprężenia rozciągające prowadzą do pęknięcia skały w kontrolowanym kierunku.
Zastosowanie w górnictwie odkrywkowym
Rozłupiarki hydrauliczne wykorzystuje się głównie przy:
- odspajaniu bloków granitu, marmuru, piaskowca i innych skał blocznych,
- dzieleniu dużych monolitów skalnych,
- pracach, w których nie można stosować robót strzałowych,
- ograniczaniu uszkodzeń i spękań w pozyskiwanym bloku.
Jak rozpoznać na egzaminie?
Na ilustracjach rozłupiarki hydrauliczne często wyglądają jak pionowe cylindry umieszczone w otworach skalnych, połączone przewodami z agregatem hydraulicznym. Nie mają łańcucha tnącego jak wrębiarki ani płomienia jak palniki wrębowe.
Najważniejsza cecha
Rozłupiarka hydrauliczna nie tnie skały, lecz ją rozsadza mechanicznie siłą hydrauliczną, umożliwiając uzyskanie bloków o możliwie regularnym kształcie.