Skala mapy
Słownik kwalifikacji GIW.03 - Eksploatacja złóż metodą odkrywkową
Skala mapy określa, ile razy odległość przedstawiona na mapie została pomniejszona w stosunku do rzeczywistości. W zadaniach egzaminacyjnych najczęściej występuje skala liczbowa, np. 1:2000.
Zapis 1:2000 oznacza, że:
- 1 cm na mapie odpowiada 2000 cm w terenie,
- czyli 1 cm na mapie odpowiada 20 m w terenie, ponieważ 2000 cm = 20 m.
Wzór obliczeniowy
Aby obliczyć rzeczywistą odległość lub szerokość:
odległość rzeczywista = odległość na mapie × mianownik skali
Wynik otrzymujemy w tych samych jednostkach, w których podano pomiar na mapie. Jeśli pomiar jest w centymetrach, wynik najpierw wychodzi w centymetrach i trzeba go przeliczyć na metry.
Przykład
Na mapie w skali 1:2000 szerokość piętra eksploatacyjnego wynosi 5 cm.
Obliczenie:
- 5 cm × 2000 = 10 000 cm
- 10 000 cm = 100 m
Rzeczywista szerokość wynosi więc 100 m.
Typowe błędy
- pominięcie przeliczenia centymetrów na metry,
- odczytanie skali 1:2000 jako 1 cm = 2000 m,
- dzielenie zamiast mnożenia przy przechodzeniu z mapy do terenu.
W górnictwie odkrywkowym poprawne posługiwanie się skalą mapy jest ważne przy odczytywaniu szerokości poziomów, pięter eksploatacyjnych, dróg technologicznych i granic wyrobiska.