Skały luźne
Słownik kwalifikacji GIW.03 - Eksploatacja złóż metodą odkrywkową
Skały luźne to skały okruchowe, których ziarna nie są trwale spojone lepiszczem. Nie tworzą zwartego monolitu, dlatego można je urabiać stosunkowo łatwo, bez stosowania robót strzałowych.
Przykłady skał luźnych
Do skał luźnych zalicza się przede wszystkim:
- piaski,
- żwiry,
- pospółki,
- otoczaki,
- namuły i osady denne,
- luźne utwory aluwialne.
W górnictwie odkrywkowym często występują w złożach kruszyw naturalnych oraz w osadach zalegających pod wodą.
Eksploatacja skał luźnych
Skały luźne mogą być urabiane maszynami, które nie nadają się do skał zwięzłych, np. pogłębiarkami, refulerami, koparkami wielonaczyniowymi lub jednonaczyniowymi. Jeżeli złoże znajduje się pod wodą, często stosuje się pogłębiarki ssące lub refulery, które zasysają mieszaninę wody i kopaliny, a następnie transportują ją rurociągiem.
Znaczenie egzaminacyjne
Jeżeli na ilustracji w pytaniu egzaminacyjnym widoczna jest maszyna pływająca do wydobywania materiału spod wody, najczęściej chodzi o eksploatację skał luźnych, takich jak piasek lub żwir. Skały zwięzłe i bardzo zwięzłe wymagają innych metod urabiania, np. zrywania, cięcia, klinowania albo robót strzałowych.