Skały zwarte
Słownik kwalifikacji GIW.03 - Eksploatacja złóż metodą odkrywkową
Skały zwarte to skały o dużej spoistości, twardości i wytrzymałości mechanicznej. Nie rozsypują się samoczynnie i zwykle nie dają się efektywnie urabiać zwykłą koparką jednonaczyniową bez wcześniejszego rozluźnienia.
Cechy skał zwartych
- duża twardość i odporność na rozdrabnianie,
- wysoka wytrzymałość na ściskanie,
- brak naturalnej sypkości,
- konieczność stosowania urabiania mechanicznego ciężkiego lub robót strzałowych.
Przykłady
Do skał zwartych zalicza się m.in.:
- bazalt,
- granit,
- dolomit,
- wapień zbity,
- piaskowiec o dużej zwięzłości.
Znaczenie w kopalni odkrywkowej
W odkrywkowej eksploatacji złóż rodzaj skały decyduje o doborze metody urabiania. Dla skał luźnych, takich jak piaski lub żwiry, wystarczają zwykle koparki, ładowarki albo pogłębiarki. Dla skał miękkich, np. iłów lub węgla brunatnego, stosuje się urabianie koparkami wielonaczyniowymi, frezami lub zrywarkami.
W przypadku skał zwartych, takich jak bazalt, najbardziej efektywne są często roboty strzałowe. Materiał wybuchowy rozluźnia caliznę skalną i dzieli ją na bryły możliwe do załadunku oraz dalszego kruszenia.
Wniosek egzaminacyjny
Jeżeli w pytaniu pojawia się twarda, zwięzła skała magmowa, np. bazalt lub granit, należy kojarzyć ją z urabianiem za pomocą robót strzałowych.