Zrywanie
Słownik kwalifikacji GIW.03 - Eksploatacja złóż metodą odkrywkową
Co to jest zrywanie?
Zrywanie to mechaniczna metoda urabiania skał i gruntów polegająca na ich odspajaniu za pomocą zębów zrywaka. Stosuje się ją głównie do skał mało zwięzłych, spękanych, zwietrzałych oraz materiałów sypkich lub półzwięzłych, które nie wymagają użycia materiałów wybuchowych.
W kopalniach odkrywkowych zrywanie może być wykonywane przez maszyny wyposażone w osprzęt zrywający, np. spycharki ze zrywakiem lub specjalistyczne zrywaki wibracyjne.
Kiedy stosuje się zrywanie?
Zrywanie jest właściwe, gdy skała lub grunt:
- nie jest dostatecznie luźny, aby można go było bezpośrednio ładować,
- nie jest tak zwięzły, aby konieczne było wiercenie i strzelanie,
- jest spękany, zwietrzały albo słabo scementowany,
- daje się odspoić mechanicznie zębami zrywaka.
Typowe przykłady to niektóre piaski zwięzłe, gliny, iły, zwietrzeliny skalne oraz słabo spojone skały osadowe.
Na czym polega praca zrywaka?
Ząb zrywaka zagłębia się w skałę lub grunt, a następnie podczas ruchu maszyny rozluźnia i odspaja materiał. Po zruszeniu urobek może być przemieszczany, ładowany lub transportowany dalszymi maszynami technologicznymi.
Zrywanie a inne metody urabiania
- Wiercenie i wybuchy stosuje się głównie do skał zwięzłych i bardzo zwięzłych.
- Urabianie palnikami cieplnymi dotyczy specjalnych zastosowań, np. skał bardzo twardych.
- Selekcja kopaliny nie jest metodą urabiania, lecz czynnością rozdzielania materiału.
Zapamiętaj
Dla skał mało zwięzłych oraz sypkich właściwą metodą urabiania jest zrywanie.