Tlenek węgla
Słownik kwalifikacji GIW.05 - Obsługa maszyn i urządzeń do przeróbki mechanicznej kopalin
Tlenek węgla (CO), potocznie nazywany czadem, to gaz szczególnie niebezpieczny w zakładach przemysłowych, kotłowniach, warsztatach oraz miejscach, gdzie zachodzi spalanie paliw. W temperaturze pokojowej jest bezbarwny, bezwonny i niewyczuwalny dla człowieka.
Najważniejsze właściwości
- nie ma zapachu ani barwy,
- jest gazem toksycznym,
- powstaje przy niecałkowitym spalaniu paliw, np. węgla, gazu, oleju, drewna,
- może występować tam, gdzie działa niesprawna wentylacja lub urządzenia grzewcze.
Dlaczego jest groźny?
Tlenek węgla łączy się z hemoglobiną we krwi dużo łatwiej niż tlen. Powoduje to niedotlenienie organizmu, mimo że człowiek oddycha. Objawy zatrucia mogą obejmować ból głowy, zawroty głowy, osłabienie, nudności, utratę przytomności, a w ciężkich przypadkach śmierć.
Znaczenie w BHP
W zakładach przeróbki kopalin zagrożenie tlenkiem węgla może wystąpić np. przy pracy urządzeń spalinowych, pożarach, awariach wentylacji lub procesach spalania. Ponieważ CO nie da się wykryć zmysłem węchu, konieczne są czujniki gazu, sprawna wentylacja i przestrzeganie procedur bezpieczeństwa.
Uwaga egzaminacyjna
W pytaniach BHP tlenek węgla jest klasycznym przykładem gazu bezwonnego i silnie trującego. Siarkowodór ma charakterystyczny zapach zgniłych jaj, natomiast metan w stanie czystym również jest bezwonny, ale w praktyce gaz użytkowy bywa nawaniany.