Analiza granulometryczna

Analiza granulometryczna służy do określenia składu ziarnowego gruntu lub osadu, czyli udziału procentowego ziaren o różnych średnicach. Wyniki przedstawia się najczęściej w tabeli albo na wykresie, tzw. krzywej uziarnienia.

Podstawowe frakcje gruntów

W uproszczeniu wyróżnia się:
- frakcję iłową – najdrobniejsze cząstki, zwykle poniżej 0,002 mm,
- frakcję pyłową / aleurytową – drobne cząstki mineralne,
- frakcję piaskową – ziarna piasku, zwykle około 0,063–2,0 mm,
- frakcję żwirową – ziarna większe od piasku,
- frakcję kamienistą – największe okruchy.

Jak odczytać dominującą frakcję?

Na wykresie granulometrycznym sprawdza się, w którym przedziale średnic następuje największy przyrost zawartości procentowej. Ten przedział odpowiada frakcji dominującej.

Jeżeli krzywa najsilniej rośnie w zakresie średnic typowych dla piasku, oznacza to, że w próbce dominuje frakcja piaskowa.

Znaczenie praktyczne

Skład granulometryczny wpływa na:
- przepuszczalność gruntu,
- nośność i zagęszczalność,
- podatność na erozję,
- nazwę gruntu w opisie geologicznym i geotechnicznym.

W pytaniach egzaminacyjnych należy zwracać uwagę nie tylko na kształt krzywej, ale przede wszystkim na przedziały frakcji opisane nad wykresem.