Datowanie izotopowe

Datowanie izotopowe to metoda określania wieku skał, minerałów, skamieniałości lub materiału organicznego na podstawie rozpadu promieniotwórczych izotopów. Należy do metod datowania bezwzględnego, ponieważ pozwala podać wiek w latach, a nie tylko ustalić kolejność zdarzeń geologicznych.

Zasada metody

Izotop promieniotwórczy, zwany izotopem macierzystym, rozpada się w stałym tempie do izotopu potomnego. Znając ilość izotopu macierzystego i potomnego oraz okres połowicznego rozpadu, można obliczyć czas, jaki upłynął od zamknięcia układu, np. od krystalizacji minerału.

Przykłady metod

• węgiel-14 (C-14) – datowanie młodych szczątków organicznych, do ok. 50 tys. lat; okres połowicznego rozpadu ok. 5730 lat,
• potas-argon (K-Ar) – datowanie skał wulkanicznych; izotop K-40 ma okres połowicznego rozpadu ok. 1,25 mld lat,
• uran-ołów (U-Pb) – datowanie bardzo starych minerałów, np. cyrkonów,
• rubid-stront (Rb-Sr) – datowanie bardzo starych skał; Rb-87 rozpada się bardzo wolno.

Ważne na egzaminie

Spośród często wymienianych pierwiastków stosowanych w datowaniach izotopowych: węgiel ma najkrótszy okres połowicznego rozpadu. Dlatego metoda radiowęglowa służy do badania stosunkowo młodych obiektów, a uran, potas i rubid są używane głównie do znacznie starszych skał.