Frakcja aleurytowa

Frakcja aleurytowa to część osadu lub skały okruchowej zbudowana z bardzo drobnych ziaren, większych od frakcji iłowej, ale mniejszych od typowego piasku. W pytaniach egzaminacyjnych GIW.06 przyjmuje się, że frakcja aleurytowa obejmuje ziarna o wielkości od 0,01 do 0,1 mm.

Miejsce w podziale frakcji okruchowych

Uproszczony podział wielkości ziaren:

• frakcja żwirowa: powyżej 2 mm,
• frakcja piaskowa: około 0,1–2 mm lub 0,2–2 mm w zależności od klasyfikacji,
• frakcja aleurytowa: 0,01–0,1 mm,
• frakcja iłowa: poniżej 0,01 mm.

Najważniejsze dla egzaminu: jeśli w odpowiedziach występuje zakres 0,01–0,1 mm, należy go powiązać z frakcją aleurytową.

Jak rozpoznać materiał aleurytowy?

Osady aleurytowe są drobnoziarniste. Pojedyncze ziarna są zwykle trudne do rozróżnienia gołym okiem, ale materiał może być wyczuwalnie lekko szorstki między palcami. Jest drobniejszy niż piasek, lecz mniej plastyczny niż ił.

Przykłady skał i osadów

Z frakcją aleurytową związane są między innymi:

• mułki,
• mułowce,
• osady rzeczne spokojnego przepływu,
• osady jeziorne,
• osady lessopodobne.

Uwaga egzaminacyjna

W literaturze można spotkać różne granice frakcji granulometrycznych. Na egzaminie należy kierować się zakresem podanym w programie i odpowiedziach. W tym pytaniu poprawna odpowiedź to: od 0,01 do 0,1 mm.