Geoida
Słownik kwalifikacji GIW.06 - Wykonywanie prac geologicznych
Co to jest geoida?
Geoida to model kształtu Ziemi, który najdokładniej opisuje jej rzeczywistą bryłę w ujęciu geodezyjnym i geologicznym. Jest to powierzchnia, która w przybliżeniu pokrywa się ze średnim poziomem mórz i oceanów, przedłużonym umownie pod lądami.
Geoida nie jest idealnie gładka ani regularna. Jej kształt zależy od rozkładu mas we wnętrzu Ziemi, dlatego występują na niej niewielkie odchylenia związane m.in. z budową geologiczną, gęstością skał i polem grawitacyjnym.
Dlaczego Ziemia nie jest kulą?
Ziemia jest spłaszczona przy biegunach i wybrzuszona w okolicach równika, głównie wskutek ruchu obrotowego. Dlatego kula jest tylko bardzo uproszczonym modelem Ziemi.
Geoida a elipsoida
W praktyce często stosuje się różne modele Ziemi:
- kula – najprostsze, ale najmniej dokładne przybliżenie,
- sferoida – bryła podobna do kuli, lekko spłaszczona,
- elipsoida obrotowa – regularny model matematyczny Ziemi,
- geoida – najbliższe przybliżenie rzeczywistego kształtu Ziemi.
Elipsoida jest wygodna do obliczeń, ponieważ ma regularny kształt matematyczny. Geoida lepiej oddaje rzeczywisty kształt Ziemi, ale jest bardziej skomplikowana.
Znaczenie geoidy
Geoida jest ważna w:
- geodezji,
- kartografii,
- pomiarach wysokości,
- nawigacji satelitarnej,
- badaniach pola grawitacyjnego Ziemi.
W pytaniach egzaminacyjnych należy zapamiętać: najbliższym przybliżeniem kształtu Ziemi jest geoida.