Kras gipsowy
Słownik kwalifikacji GIW.06 - Wykonywanie prac geologicznych
Kras gipsowy to zespół form powstających w wyniku rozpuszczania skał siarczanowych, głównie gipsu. Jest odmianą krasu, ale rozwija się szybciej niż kras wapienny, ponieważ gips jest znacznie lepiej rozpuszczalny w wodzie niż kalcyt.
Warunki powstawania
Do rozwoju krasu gipsowego potrzebne są:
- występowanie skał gipsowych blisko powierzchni,
- dopływ wód opadowych lub podziemnych,
- spękania ułatwiające krążenie wody,
- czas potrzebny na rozpuszczanie i wynoszenie materiału.
Woda przenikająca przez spękania rozpuszcza gips, przez co powstają pustki, szczeliny, lejki i zapadliska.
Typowe formy krasu gipsowego
Do form krasu gipsowego należą m.in.:
- leje krasowe,
- zapadliska krasowe,
- jaskinie gipsowe,
- ponory, czyli miejsca zaniku wód powierzchniowych,
- wywierzyska i źródła krasowe,
- żłobki i bruzdy krasowe na powierzchni skał.
Występowanie w Polsce
Najbardziej znanym obszarem krasu gipsowego w Polsce jest Niecka Nidziańska, zwłaszcza okolice Ponidzia. Występują tam mioceńskie gipsy, w których rozwinęły się liczne formy krasowe.
Znaczenie egzaminacyjne
W pytaniach egzaminacyjnych należy kojarzyć kras gipsowy przede wszystkim z Niecką Nidziańską, a nie z Górami Stołowymi, Kotliną Kłodzką czy Górami Świętokrzyskimi.